Serie aanslagen in Almelo: racisme of bedrog

PAG.3 KERKELANDEN

ALMELO, 31 DEC. In het helverlichte koffiehuis in de Almelose wijk Kerkelanden heerst de drukte van de avond. Groepjes Turkse mannen maken een praatje. Buiten zetten drie bezoekers hun gesprek voort. “Bang voor aanslagen? Nee hoor, het is hier geen Duitsland”, zegt een van hen. Over de oorzaak van de reeks branden in de afgelopen twee maanden hoeft het trio niet lang na te denken. “De mensen van de ateliers proberen de verzekering te bedonderen.” De woorden klinken fel. In Kerkelanden wordt de stilte verder alleen onderbroken door dof geknal van vuurwerk.

Almelo is sinds begin november in de greep van brandstichtingen in woningen en confectie-ateliers van buitenlanders. In Kerkelanden moesten vier woningen van Turkse gezinnen het ontgelden. Verspreid over de stad vielen vijf ateliers van families van Armeense afkomst ten prooi aan brand, het laatste afgelopen maandag. Een zesde poging mislukte. Ook een rijwielhandel en een supermarkt werden in brand gestoken. De schade is telkens groot. De ateliers zijn doorgaans moderne bedrijven.

De politie werkt met elf man aan de zaak. “Alles is mogelijk”, filosofeert woordvoerder Wim Dierkx van de politie Noordwest-Twente. “Het kan om balorigheid gaan, vetes, verzekeringsfraude, rechts-extremisme, broodnijd.” De politie ziet geen directe relatie tussen de branden en de dreigbrief die het 'Twents Nazi-front' eind november onder buitenlanders in onder andere Hengelo en Enschede heeft verspreid. “Het is hier geen Solingen”, verzekert Dierkx.

“Aanslagen van rechts-extremisten liggen inderdaad minder voor de hand. Niemand heeft de verantwoordelijkheid opgeëist. Maar het blijft hoe dan ook een vorm van geweld. En dat is bedreigend”, zegt Bert Kozijn, pastoraal buurtwerker in Kerkelanden. “Van ernstige spanningen tussen Nederlanders en Turken of Turken onderling heb ik nooit iets gemerkt.”

Kozijn woont in een hofje. Bij zijn buren werd op 18 november brand gesticht. “Ik hoorde 's nachts glasgerinkel en rook benzine.” De woning maakt nog altijd een haveloze indruk: zwart geblakerde ruiten en een platgereden tuinhek. Het getroffen gezin is elders ondergebracht. In één etmaal volgden in de buurt branden in twee andere woningen.

Kerkelanden is een naoorlogse wijk waar Twentse arbeiders massaal zijn vertrokken. De allochtonen hebben hun plaats ingenomen. De lage huren van flats en hofjeswoningen hebben die ontwikkeling de afgelopen jaren vaart gegeven. In het stervormige Almelo ligt Kerkelanden achter het NS-station, in de oksel van spooremplacement en twee doorgaande wegen. Aan de andere kant van het spoor vibreert de kleinstedelijke ambitie. Het centrum van Almelo is ingrijpend vernieuwd: een overdekte winkelpassage is inmiddels geopend, aan een nieuwe arrondissementsrechtbank en vernieuwing van politiebureau en stadhuis wordt gewerkt. Het nieuwe stadscentrum heeft zeker 250 miljoen gulden gekost, het Europees Fonds voor Regionale Voorzieningen en particuliere investeerders zorgden voor een substantieel deel van de financiering. De armlastige gemeente wil de tweede 'regio' van Twente worden, na de toekomstige dubbelstad Enschede en Hengelo.