Mexico; Oh what fun it is to ride in a one gorse open sleigh

MEXICO-STAD, 31 DEC. Morgen wordt NAFTA van kracht: het Noordamerikaanse vrijhandelsverdrag verbindt het lot van Mexico nog sterker dan voorheen met dat van de Verenigde Staten. Maar behalve voor de economische is Mexico ook klaar voor de culturele assimilatie met het imperium ten noorden van de grens.

Terwijl McDonalds, Burger King en Kentucky Fried Chicken al jaren gemeengoed zijn in Mexico, doet nu ook de culinaire U-bocht-constructie zijn intrede: onlangs werd de eerste Taco Tip geopend, een op Amerikaanse leest geschoeide snackbar waar de van origine Mexicaanse taco's (de gebakken maïs- of meelpannekoeken, naar believen gevuld met kip, vlees of kaas) nu volgens Amerikaanse recept worden bereid. Gelukkig loopt die tent niet - vinden de puristen - en doet mamacita met haar groezelige straatbarbecue aan de overkant nog steeds prima zaken in de heerlijkste kip met chocoladesaus, pikante enchiladas, gevulde pepers en andere gerechten die je volgens de toeristengids nooit mag eten bij dit soort stalletjes. Toch is het wachten nu op de onvermijdelijke, want in de VS zo succesvolle snack-keten Taco Bell - door kenners terecht Taco Hell genoemd.

Mexico heeft zich niet alleen passief neergelegd bij deze culturele assimilatie. Met het oog op de gouden, want aan de dollar gekoppelde toekomst worden nieuwe generaties Mexicanen klaargestoomd voor de concurrentieslag met de NAFTA-partners en de rest van de wereld. Het onderwijs is daar een goed voorbeeld van. Was het tot voor kort not done voor een Mexicaan om Engels te spreken (wat is er immers beeldender, eloquenter en Mexicaanser dan het Castilliaans van onze voorvaderen?), nu is er een ware rage in cursussen Engels. Op de televisie wordt de Enciclopedia Británica aangeprezen als het onmisbare bezit voor elk gezin dat serieus nadenkt over de toekomst van zijn kinderen. Eventueel verkrijgbaar in de eigen taal, “als uw familie zich gemakkelijker voelt met Spaans” - een waarheid die nog steeds voor 97 procent van de Mexicanen opgaat.

Want wat is het Engels moeilijk. Geen krantetekst met Engelse namen of uitdrukkingen of er staat wel een fout in. Een van de leukere was onlangs te lezen in het toch internationaal georiënteerde blad El Financiero. In een artikel over de onder Mexicanen illegale emigranten beruchte Amerikaanse grenspatrouille werd deze dienst consequent aangeduid als de Bordel Patrol.

Men kan niet vroeg genoeg beginnen. Onze oudste zoon (bijna vier) gaat al anderhalf jaar naar een Mexicaanse school die zich Colegio bilingüe noemt: tweetalige school. “Diz iz a gorse”, luidden zijn eerste woorden Engels. “Nee”, corrigeerden wij, “je moet zeggen: horse”. “Nee”, protesteerde hij: a gorse, want dat heeft miss zelf gezegd.”

Hoe hopeloos de situatie was, bleek toen we - om miss een plezier te doen, dachten we - een conversatie in het Engels met haar begonnen. Zelfs zinnen waarin toch ook voor het in het Engels ongetrainde Mexicaanse oor herkenbare woorden als 'Acapulco', 'hotel' en 'dollar' voorkwamen, beantwoordde zemet een glazige blik.

Ni modo, intussen kent Roel wèl alle kleuren in het Engels, telt hij in die taal (en niet in het Nederlands of het Spaans) tot tien en verbijstert hij zijn Amerikaanse amigitos met uitspraken als “Wahwahwah, you come play, wahwahwah, home, wahwahwah, me toys, wahwahwah!”, met een onvervalst Yankee-accent. Op school zingen ze inmiddels met z'n allen het seizoensgebonden Jingle bells. En, oh wat fun is het te rijden in zo'n one gorse open sleigh.

Maar anders dan in Nederland leren ze op het Colegio Bilingüe wel met een computer omgaan. Mexico neemt zijn toekomst serieus. Terwijl de Ross Perots zich in de Verenigde Staten druk maken over de horden ongeschoolde Mexicaanse arbeiders die dankzij NAFTA nu een vrijbrief zouden hebben om de Amerikaanse textielindustrie, citrusoogst en lopende-bandproduktie kapot te maken, werkt Mexico al aan een generatie businessmen, whizz kids en power brokers die zich moeiteloos met hun Amerikaanse counterparts zullen kunnen meten. Die Engels, maar ook Spaans zullen spreken. Big Macs eten, maar ook een fajita kunnen waarderen.

Laatste nieuws van het NAFTA-front: het Mexicaanse Congres heeft de opdracht gekregen van het presidentiële paleis om de officiële naam van het land, Estados Unidos Mexicanos, met de vereiste meerderheidsstem te veranderen in simpelweg 'Mexico'. Estados Unidos wordt doorgaans namelijk gebruikt om de Verenigde Staten van Amerika mee aan te duiden. En het gaat ècht om twee verschillende landen. Ook na morgen.