'Leger van Rusland minder verkleinen'

PAG.5 NIEUWSANALYSE

MOSKOU, 30 DEC. De Russische regering heeft gisteren voorgesteld veel minder te bezuinigen op de strijdkrachten dan aanvankelijk was voorzien.

De Russische minister van defensie Pavel Gratsjov maakte gisteren op een persconferentie in Moskou bekend te willen streven naar een totale omvang van 2,1 miljoen soldaten. President Jeltsin en Gratsjov hebben eerder herhaaldelijk voorgesteld het leger te verkleinen tot 1,5 miljoen in het jaar 2000. Het Russische leger, dat op het hoogtepunt van de Koude Oorlog nog vier miljoen man omvatte, werd sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ingrijpend verkleind. Alleen al in 1993 verlieten 700.000 Russen het leger, dat nu 2,3 miljoen man omvat.

Gratsjov zei gisteren echter dat de oude voorstellen afkomstig waren van het thans ontbonden parlement, dat “haastig” een wet had goedgekeurd voor een leger ter grootte van één procent van de totale Russische bevolking (149 miljoen). “Een leger van 1,5 miljoen is veel te klein voor zo'n groot land”, aldus Gratsjov. Volgens hem zou het nieuw-gekozen parlement zich begin volgend jaar over zijn huidige plan moeten uitspreken.

Het voorstel wordt beschouwd als een nieuwe concessie aan de militairen, die sinds 1991 gedemoraliseerd zijn door het gebrek aan organisatie en de toenemende bezuinigingen. Sinds de couppoging van oktober dit jaar heeft Jeltsin zijn dankbaarheid getoond voor de steun van het leger. Zo verhoogde hij de soldij en de pensioenen van militairen, gaf hun een gunstige belastingregeling, bracht talloze bezoeken aan militaire bases en stelde plannen uit om militaire industrieën om te vormen voor civiele doeleinden. Ook liet hij versneld een nieuwe militaire doctrine uitwerken waaraan de officieren van het voormalige Rode Leger na het wegvallen van de oude invloedssferen sterke behoefte zeiden te hebben.

Veel militairen hebben zich daardoor niet volledig laten overtuigen. Aangenomen wordt dat militairen tijdens de Russische verkiezingen van 12 december massaal gestemd hebben op de ultranationalist Vladimir Zjirinovski, die beloofde een einde te zullen maken aan de onzekerheden waarmee het leger kampt en de soevereiniteit over “het gehele Russische territorium” te zullen herstellen.

Pag.5: Gratsjov twijfelt aan steun leger Zjirinovski

“Jeltsin realiseert zich dat zijn machtsbasis sterk is uitgehold en dat hij de steun van het leger hard nodig heeft”, verklaarde gisteren Andrej Kortoenov, een analist bij het Amerika-instituut in Moskou. Volgens hem is het “overdreven” te denken dat de militairen Jeltsin tijdens de coup “onvoorwaardelijk” hebben gesteund. Hij zei dat Jeltsin “nu wellicht een te hoge prijs moet betalen”. De proteststemmen in het leger op Zjirinovski tonen volgens hem aan dat “hun loyaliteit in het geding is”.

Gratsjov zei gisteren te twijfelen aan de massale steun van het leger voor Zjirinovski. Zulke berichten deed hij af als een poging om “een splitsing in het leger te creëren, waartoe niemand het recht heeft”. Zo'n splitsing kan neerkomen op “chaos en burgeroorlog”, aldus Gratsjov, die volhield dat het leger “slechts stabiliteit en voortgaande hervormingen wenst”.

Jeltsin verklaarde vorige week dat “eenderde van het leger” op Zjirinovski had gestemd. Volgens Gratsjov bestaan daarvoor geen betrouwbare aanwijzingen, omdat alleen het stemgedrag van enkele Russische eenheden in de Kaukasus, Tadzjikistan en de Baltische landen “die zijn belast met gevoelige taken” afzonderlijk valt na te gaan.

Het temperen van de bezuinigingen was volgens Gratsjov nodig omdat het huidige militaire budget slechts “eenderde van de militaire behoeften dekt”, waardoor veel militairen en hun families geen behoorlijke huisvesting hebben - met name de 640.000 Russische soldaten die alleen al in 1993 vanuit de voormalige satellietlanden zijn gerepatrieerd.

Hij zei ook dat het leger een snel-inzetbare strijdmacht verlangde. “Nu wij niet langer een vijand hebben, maar bedreigingen van Rusland overal vandaan kunnen komen, moeten wij zulke mobiele strijdkrachten samenstellen.” Die zouden volgens de minister van defensie moeten bestaan uit een parate, onmiddellijk inzetbare strijdmacht die voornamelijk uit luchtlandingseenheden is samengesteld, en uit een strijdmacht van twee divisies gemotoriseerde infanterie en zes brigades die binnen drie dagen inzetbaar zou moeten zijn.

Volgens Gratsjov zijn de laatste tijd verbeteringen merkbaar binnen het leger. Zo zou het aantal deserteurs en dienstweigeraars verminderd zijn en zou de parate sterkte van de strijdkrachten zijn toegenomen.

Hij beloofde de terugtrekking van Russische troepen uit Duitsland, Letland en Estland dit jaar te zullen voltooien. (AFP, Reuter)