De kalenders van 1994: muurbloemen

Als er een markt is waar ik niets van begrijp dan is het die voor kalenders.

Om te beginnen heeft niemand een kalender nodig. Op elke pagina van de krant en van Teletekst staat wat voor dag het is, het cadeauklokje van de verzekeringsmaatschappij laat het desgevraagd om de seconde zien, er is geen horloge meer te krijgen zonder datumaanwijzing, om nog maar te zwijgen van de video, de wekkerradio, de wereldontvanger en de computer. In de low-tech sector heb je sinds jaar en dag handbediende bureaukalenders waar niets op aan valt te merken.

Wie toch beslist iets met een plaatje aan de muur wil hangen heeft een ruime keuze uit gratis kalenders. Kalenders zijn relatiegeschenken en iedereen is wel ergens een relatie van. Zelf heb ik kalenders van het KNMI, de NOS, de Novib en de TU Eindhoven. En dan nog de ophaalkalender van de gemeentereiniging en de kalender op briefkaartformaat waarmee de bezorger van deze krant zijn fooi kwam halen.

Relatiekalenders moeten opvallen en dat leidt tot merkwaardige verschijnselen. De prachtige Polygoonkalender van de NOS bijvoorbeeld, met 52 gedenkwaardige foto's, wordt geleverd compleet met een apart verpakte koperen spijker. Die van de Novib heeft het idiote formaat van 60 cm breed en 27 hoog, waarbij de data door de vormgever als hinderlijke ballast op een vier centimeter brede reep aan de zijkant zijn geperst. Ze zijn niet eens per week gerangschikt, zeer onoverzichtelijk. De fractalkalender van de TU Eindhoven lijdt aan grafisch machtsvertoon - alleen voor liefhebbers van computerplaatjes. Het KNMI heeft een verzorgde kalender geproduceerd, met mooie foto's en met zinvolle informatie over het weer van het seizoen. Maar je moet hem opengeslagen ophangen waarbij hij een formaat bereikt van 55 cm hoog bij 39 breed. Dat gaat wat ver.

Vandaar misschien dat de kantoorboekhandel "ontzettend veel' kalenders verkoopt. Publiekskalenders zonder pretenties. Scheurkalenders van onder andere Donald Duck, "Liefde is...', Loesje en Klazien uit Zalk (Kramp in de benen? Een stukje zeep of een hand vol kurken in een lapje tussen de lakens. Of een rode ui onder het bed). Jaarkalenders met poezen, paarden, teddyberen of de koninklijke familie. Persoonlijk heb ik dan liever iets met pretenties, hoe misplaatst ook. De enige kalender uit het aanbod waarover is nagedacht is de Margriet Keukenkalender. Tweeënvijftig recepten met onder elk een weekoverzicht dat langs een perforatie kan worden afgescheurd. Als 1994 voorbij is heb je een keurige op zichzelf staande receptenbundel.

Kalenders zijn onnodig maar blijkbaar voorzien ze in een behoefte. Men wil iets aan de muur, men wil nu en dan iets anders, het mag niet te kunstzinnig wezen en de voorkeur gaat uit naar een kalender. Ik verwacht daarom binnen pakweg een jaar of vijf elektronische kalenders op de markt die op schijf vastgelegde foto's kunnen vertonen. Elektronische kalenders bestaan en ze zijn zo eeuwig als een mens zich maar wensen kan. Die in mijn computer gaat tot 1 januari 2050; dat zal mijn tijd, en zeker die van het machientje, wel duren. Foto's op schijf zetten is mogelijk, er zijn zelfs verschillende technieken voor. Platte tv-schermpjes bestaan en zullen binnen afzienbare tijd een formaat bereiken dat voor kalenders aanvaardbaar is.

Met zo'n apparaat kan iedereen zijn eigen kalender samenstellen: met foto's van de kinderen, vakantieplaatjes, zelfgekiekte Hollandse landschappen of desgewenst met de eigen artistiek-fotografische experimenten. Elke maand, elke week, waarom niet elke dag een ander beeld. De kalender wisselt van foto met een door de eigenaar vooraf ingestelde frequentie en volgorde. Hardleerse bedrijven kunnen in december schijfjes met afbeeldingen rondsturen in plaats van complete kalenders. Een gratis idee, dames en heren zakenlieden, zie het als een relatiegeschenk. Maar bedenk wel dat ik van de markt voor kalenders niets begrijp.