Beweging wil meer concessies; IRA: Brits-Iers plan voor vrede is onvoldoende

LONDEN, 30 DEC. Het Brits-Ierse voorstel voor vrede in Noord-Ierland is in de ogen van de IRA, het Ierse Republikeinse Leger, onvoldoende om vrede te garanderen. Maar in een eerste formele reactie van de beweging als geheel herhaalt de IRA dat zij uit is op vrede.

Die twee feiten gecombineerd geven aanleiding tot de veronderstelling dat de terroristen meer concessies willen, alvorens zij bereid zijn de wapens neer te leggen. De reactie van de IRA staat geformuleerd in de traditionele nieuwjaarsboodschap, gepubliceerd in het blad van Sinn Fein, Republican News.

“Onze strijd heeft het ene Britse offensief na het andere ondergaan en overleefd”, aldus de verklaring. “Zij blijft keihard en direct. Het recht van het Ierse volk op nationale zelfbeschikking en de vraag of blijvende vrede mogelijk is, zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.” De verklaring zegt verder dat de Britse regering de sleutel in handen heeft tot een oplossing. “Indien de politieke wil bestaat of gecreëerd kan worden, dan is er een werkelijke hoop dat een basis voor vrede gelegd kan worden.”

Aangenomen moet worden dat de formulering de vrucht is van discussies met die leiders van de beweging, die tot vandaag met een week kerstverlof uit Britse gevangenissen in Noord-Ierland waren vrijgelaten. Eén van de belangrijksten onder hen is Brandan McFarlane, de republikein die in 1981 de protesthongerstaking van nationalistische gevangenen organiseerde en die later verantwoordelijk was voor een massa-uitbraak uit de maximaal beveiligde Maze-gevangenis in Noord-Ierland. De Nederlandse overheid leverde hem in 1986 uit aan Groot-Brittannië.

McFarlane maakt in een vraaggesprek met de krant the Irish Press in Dublin duidelijk dat de IRA nooit zal overgaan tot het beëindigen van geweld alvorens amnestie is verleend aan alle gevangenen die wegens terreurdaden zijn veroordeeld. De IRA beschouwt die terrroristen als slachtoffers van de onderdrukking door de Britse staat en daarmee als politieke gevangenen. De Britse regering heeft tot nu toe volgehouden dat er van amnestie geen sprake kan zijn, maar de Ierse premier Albert Reynolds heeft de mogelijkheid tot amnestie als extra lokmiddel voor het beëindigen van geweld gepropageerd - tot intense irritatie van Downing Street.

Op een republikeins festival ter ere van de gevangenen en martelaren van de republikeinse beweging dinsdagavond in het Ierse Loughmacrory waren leiders van Sinn Fein en invloedrijke republikeinse gevangenen het erover eens dat de Brits-Ierse verklaring (deelname aan het politieke proces in ruil voor een einde aan het geweld) geen enkele strofe bevat die een staakt-het-vuren rechtvaardigt.

De aanwezigen spraken vooral voldoening uit over het feit dat hun inspanningen de Britse en Ierse regeringen hadden gedwongen om “voor de dag te komen met een poging om zich met ons te verzoenen”. Wat de republikeinen bovenal aan verdere concessies willen afdwingen is een einde aan het veto van de loyalisten (de meerderheid van de bevolking) in Noord-Ierland over de hereniging van Ulster met de Republiek Ierland. Zij willen ook dat Londen de loyalisten doet inzien dat zij uiteindelijk beter af zijn in een herenigd Ierland.