STROBE TALBOTT; Oud-kamergenoot van Bill Clinton

WASHINGTON, 29 DEC. De nieuwe kandidaat-onderminister voor buitenlandse zaken in de VS, Strobe Talbott, staat meer bekend als intellectueel dan als manager. In die zin vult de huidige speciale gezant voor de voormalige Sovjet-Unie zijn directe baas, minister van buitenlandse zaken Christopher, aan, die het Amerikaanse buitenlands beleid slecht representeert. Talbott is de architect van het Rusland-beleid van president Clinton. Doorslaggevend voor Talbotts bevordering was diens effectieve optreden voor de televisie en voor het Congres dat na de zwaai naar rechts bij de Russische verkiezingen minder voelt voor het sturen van hulp naar Rusland.

Door zijn kwaliteiten zou Talbott beter minister kunnen zijn en Christopher onderminister. De tweede man op de post van buitenlandse zaken is vanouds verantwoordelijk voor het departementale apparaat. In de Nederlandse verhoudingen zou hij tegelijkertijd staatssecretaris en secretaris-generaal zijn. Onder de vorige minister van buitenlandse zaken, James Baker, had Lawrence Eagleburger die functie. Amerikaanse diplomaten droegen hem op handen maar tegelijkertijd werd hij buiten belangrijke besluiten gehouden.

Traditioneel vervult de minister van buitenlandse zaken een meer externe functie. Door het benoemen van Talbott heeft president Clinton de traditionele rolverdeling binnen het departement enigszins opgeschud. Talbott krijgt deelverantwoordelijkheden naar zich toegeschoven, met name voor het vormen van een nieuwe veiligheidsstructuur in Europa, een taak die normaal de minister zou moeten vervullen.

Maar na de Amerikaanse beleidsdebâcles in Bosnië, Somalië en Haïti heeft Christopher zijn eigen functie wat uitgekleed om zijn huid te redden. Hij ging met een lijst van nieuwe punten naar het Witte Huis, waaronder een grotere rol van het Witte Huis. Niet alleen vice-president Gore maar ook Talbott moet hem nu stutten. En sommigen houden er al rekening mee dat Talbott Christopher ooit zal vervangen.

Talbott kent president Bill Clinton al sinds 1969, toen beiden als Rhodes Scholars in de zelfde kamer in het Engelse Oxford woonden. Ze hebben altijd een hechte band gehouden. Toen Clinton gouverneur van Arkansas was, kwam hij vaak met zijn vrouw bij Talbott in Washington logeren. Beiden kennen de tijd van de anti-Vietnam-protesten persoonlijk. Als redacteur van het weekblad Time Magazine verdedigde Talbott in een uitvoerig stuk Clintons anti-Vietnam-verleden.

Talbott is Rusland-specialist en spreekt Russisch. Zijn eerste kennismaking met Rusland was niet politiek maar literair. Hij promoveerde in Oxford op de Russische dichtkunst. Als bewonderaar van de Russische literatuur heeft hij altijd een optimistische visie op dat land gehouden. Dat optimisme is zichtbaar in zijn beleid, dat leunt op de persoon van president Jeltsin en diens vermogen het land economisch te hervormen.

Talbott werkte van 1977 tot begin dit jaar voor Time. Hij blonk vooral uit als correspondent in Moskou en als diplomatiek correspondent. Als diplomatiek correspondent schreef hij twee zeldzaam spannende boeken over de wapenbeheersingsonderhandelingen over lange-afstandsraketten (SALT II en START). Met het boek Endgame over de START-onderhandelingen haalde hij de woede van Amerikaanse functionarissen onder president Reagan op zijn hals. Hij had beloofd dat hij pas zou publiceren na afronding van die besprekingen.

Talbott beschouwde de verbreking van de onderhandelingen echter ook als een "afronding', zodat de Russen door Talbotts boek een uniek kijkje in de Amerikaanse keuken kregen. Het ministerie van buitenlandse zaken kwam er in Talbotts boek beter van af dan het Pentagon. Dat kan hem in zijn huidige functie alleen maar goed doen.