Schaatstoppers dreigen met een alternatieve ploeg

HEERENVEEN, 29 DEC. Er spookt wat door de hoofden bij sommige rijders van de nationale schaatselite. De Nederlandse afstandskampioenschappen in de Thialfhal, belangrijk voor EK en de Olympische Spelen, zijn nauwelijks onderwerp van gesprek. Er wordt al gedacht aan de toekomst en die baart velen zorgen omdat de coaches Ab Krook (mannen) en Henk Gemser (vrouwen) hebben aangekondigd dat zij aan het einde van het seizoen stoppen met hun werkzaamheden voor de respectieve kernploegen. Sommigen vragen om drastische veranderingen. Als er niets ten goede keert zien zij nog maar een uitweg: verder gaan in een alternatieve formatie. Met een trainer waar zij zich lekker bij voelen.

Of het zo'n vaart zal lopen valt te bezien. Rondom de grote toernooien, zoals Europese en wereldkampioenschappen of wereldbekerwedstrijden, zal iedere rijder zich moeten hullen in een schaatspak van de KNSB waarop de reclame-uitingen prijken van de firma's die daarvoor met de bond een overeenkomst hebben. Welke sponsor zal dus zo gek zijn een alternatieve ploeg te ondersteunen zonder dat daar een aantrekkelijke exposure tegenover staat? Die weldoener zal niet eenvoudig te vinden zijn. Vandaar misschien dat sommige rijders gisteren al wat proefballonnetjes oplieten. Om interesse te wekken van geldschieters. Of om er zeker van te zijn dat ze straks met hun grieven een gewillig oor vinden bij de bond. Want onvrede is er genoeg, met name in de vrouwenhoek waar de coaching vaak een heet hangijzer is. Nu werken ze eens met een capabele man en stapt hij weer op. Moeten er misschien opnieuw andere technieken worden aangeleerd?

Carla Zijlstra, de enige Nederlandse medaillekandidaat op de Spelen in Hamar, nam geen blad voor de mond. “Het is een janboel bij de KNSB”, constateert ze. “De coaches zijn het spuugzat dat alles slecht voor ze wordt georganiseerd. Ik mocht hier geen 500 meter rijden omdat het programma anders zou uitlopen. En dan zie ik dat slechts zes ritten worden afgewerkt. Als je om faciliteiten vraagt, levert dat vaak problemen op. Zo'n coach is geen Jan Klaassen, waar je maar aan kunt trekken. Gemser laat niet met zich sollen. Die heeft er natuurlijk genoeg van. Ik heb vorig jaar een lange brief geschreven aan de BCK (Begeleidings Commissie Kernploegen) over alle misstanden. Daar krijg je helemaal geen antwoord op. Ik rij alleen nog voor mezelf. Alle officials zijn lucht voor me.”

Gemser heeft zich het afgelopen anderhalf jaar vooral geërgerd aan de scheef getrokken situatie. Hij vindt dat de mannen kernploeg bij de bond de hoogste prioriteit geniet en dat de vrouwen worden achtergesteld. Of heel kritisch worden benaderd, zoals met het instellen van heel scherpe limieten voor de Spelen. Terwijl dat bij de mannen geheel wordt vrijgelaten. Uniformiteit heeft hij nooit kunnen afdwingen. Zijlstra: “Iemand (Ab Krook, red.) zei dat mannen een andere verpakking waard zijn. Dat vond ik zo'n bekrompen gedachte. Er is totaal geen emancipatie binnen de schaatsbond. Met die limieten werden we halverwege de voorbereiding op het seizoen ineens geconfronteerd. Je wordt er moedeloos van. Er zit totaal geen consequente lijn in het beleid van de bond.”

Annamarie Thomas predikt bijna een paleisrevolutie. Zij weet eigenlijk niet in welk opzicht de bond tekort schiet, maar ze zal in haar kritiek ongetwijfeld worden gesouffleerd door haar vriend Bart Veldkamp. “Het beste zou zijn als alle ploegen tegelijk opstappen. Dan kun je de bond wakker schudden”, flapte ze eruit. Ze ziet net als Zijlstra wel wat in een voortzetting in een alternatieve formatie met als coach Henk Gemser of Sijtje van der Lende.

Het beperken van individuele sponsoruitingen zou een reden zijn om te breken met de bond. Maar volgens Jurjen Osinga, directeur van de KNSB, hoeft geen enkele rijder bang te zijn dat hij er wat dat betreft vanaf volgend seizoen bij inschiet. Dit jaar was bij wijze van proef de individuele sponsoring vrij gelaten en dat heeft te maken gehad met de overgangssituatie binnen de bond. De structuur van de KNSB zal vanaf volgend seizoen worden gewijzigd. “Maar als de individuele sponsoring wordt beperkt zal er een financiële compensatie tegenover staan in het sportliedenfonds. Bijvoorbeeld voor Zandstra, Ritsma en Schreuder die niet meer met Forbo op hun pak mogen lopen. Commerciële activiteiten buiten de bond om zijn geen punt van discussie. Als Bart Veldkamp reclame wil maken voor speakers is dat geen enkel probleem.”

Osinga wijst er verder op dat de bond 'rebellen' zoals Leo Visser en Yvonne van Gennip in het verleden nooit heeft tegengewerkt. “Maar wij zullen rijders die dat weer van plan zijn wel wijzen op de consequenties”, aldus de bondsdirecteur die gisteren van Gemser nog niets had vernomen over zijn voornemen niet verder te gaan met de vrouwenkernploeg. De rijders uit de mannenkernploeg reageerden gisteren alleen op een lacherige toon. “Mijn naam is haas”, zei Ritsma, die oppermachtig de vijf kilometer had gewonnen. “Een gemengde alternatieve kernploeg? Dan ben ik eindelijk niet meer de laatste bij het fietsen”, lachte Zandstra. De Europese en wereldkampioen bleef op de vijf kilometer bijna zeven seconden achter op Ritsma, maar Krook meent desondanks dat hij zich de laatste weken goed heeft ontwikkeld.