Zingzeggende schim van Marlene Dietrich

Voorstelling: Dietrich, van Paul van Ewijk. Spelers: Barrie Stevens, Arie Cupé, Paul van Ewijk, Bastiaan Verhorst en Elisabeth Loot-Verlee. Piano: Henk Bokkinga. Decor: Jan van der Steen. Regie: Frank Sanders. Gezien: 27/12 in LAK-theater, Leiden. Aldaar t/m 30/12, daarna elders.

De vrouw, een silhouet achter een door hel oplichtende perforatiestroken omkaderd scherm, heeft geen zin meer om mee te werken aan een show over haar leven en werken. Quatsch! was het allemaal, want zo verwoordde Marlene Dietrich haar glorieuze verleden in de documentaire die Maximilian Schell in 1983 over haar maakte zonder dat ze daarbij in beeld verscheen - en zo klinkt het ook uit de mond van de vrouw in de door Paul van Ewijk geschreven voorstelling Dietrich. Ze blijft, net als in die intrigerende film, buiten beeld. Ze geeft alleen af en toe enig bits, droogkomisch of verveeld commentaar op het levensverhaal dat nu door vier elegante heren in rokkostuum wordt naverteld en -gezongen. En ze zingt hier en daar een paar woorden mee.

Het is een beeldende vorm die Van Ewijk heeft bedacht, met die vier mannen op het toneel en dat nieuwgierig makende silhouet middenachter, in haar stoel, met haar sigarettepijpje en met het hoofd doorgaans in de nek geworpen. In een paar zinnen zet hij telkens een volgende fase van de Dietrich-biografie neer, met correcte vermelding van titels en data, waarna de zangers een toepasselijk nummer ten gehore brengen. Meestal, met bijpassende mouvementen, als typische chorus boys, zoals die vroeger altijd als stijlvolle omlijsting fungeerden bij een in bont gehulde diva. Maar geen van de vier beschikt dan ook over voldoende expressie om de bekende nummers een eigen geluid te geven; zelden komt hun optreden verder dan het reliëfloze nazingen van de grote voorbeelden.

Temidden van deze gesoigneerde, maar weinigzeggende vertoning, zonder één eigen idee over wat Dietrich tot Dietrich maakte, ging mijn aandacht gaandeweg steeds meer uit naar het silhouet. Achter het scherm zit de actrice Elisabeth Loot-Verlee, wier stem allengs doorleefder en dus Dietrich-achtiger wordt. Zij blijkt de persoonlijkheid te hebben die haar bewonderaars ontberen - en als ze tenslotte, nog steeds alleen een schim, zingzeggend een stukje uit Want to buy some illusions? laat horen, komt er opeens méér over Marlene Dietrich naar voren dan de vier zangers met hun intens keurige pasjes en hun emotieloze glimlachjes vermogen te bieden.