Vijfde deel van Limburg is overstroomd

ROTTERDAM, 27 DEC. Twintig procent van de provincie Limburg heeft de afgelopen dagen onder water gestaan. Het Nederlandse deel van de Maas voert dezer dagen zes maal zo veel water af als gemiddeld in deze periode van het jaar. Door de Rijn stroomt nu dubbel zo veel water als gemiddeld.

In Frankrijk, de Ardennen en Duitsland viel deze maand twee à drie maal zoveel regen als in een gemiddelde decembermaand. Tussen 19 en 23 december viel hier evenveel regen als gemiddeld in een hele maand. In Nederland viel iets meer regen dan gemiddeld in december maar niet uitzonderlijk veel meer.

De ergste overstromingen in het afgelopen kerstweekeinde vonden plaats in Gennep, bij Nijmegen, waarbij meer dan duizend huizen zijn ondergelopen en ruim 3750 mensen zijn geëvacueerd. De voornaamste oorzaak was een dijkdoorbraak langs het riviertje de Niers, een zijtak van de Maas.

Op een aantal plaatsen is gevreesd voor dijkdoorbraken en voor water dat over de dijken zou stromen. Angst voor het water was er in het Gelderse Heerewaarden, op de plaats waar Maas en Waal elkaar tot op enkele honderden meters naderen. Zwakke plekken in de dijken waren er ook in de Wilpse Kleipolder bij Deventer en in de Beusichemse Waarden bij Culemborg. In Nijmegen liep de Waalkade onder.

In Nederlands Limburg en een klein deel van Brabant en Gelderland is in totaal 460 kmland onder water gelopen, een gebied ter grootte van het eiland Texel. In Limburg hebben 6.400 woningen onder water gestaan. Tienduizend mensen zijn geëvacueerd geweest. Slechts een klein deel van hen, een half procent, heeft een beroep gedaan op de opvangvoorzieningen. Een deel van de evacués kan nog steeds niet terug naar huis. Veel huizen en veel wegen staan nog onder water. Volgens een woordvoerder van het crisisteam in Noord-Limburg, J. van Haperen, “is het gewoon te gevaarlijk om terug te keren. De toegangswegen zijn niet veilig, op sommige plaatsen zijn hele stukken weggespoeld of zijn deksels van de rioleringsputten weg.”

In de binnenstad van Venlo, waar op kerstavond meer dan een meter water stond, proberen winkeliers de schade op te maken. Vrachtverkeer werd vanmorgen niet toegelaten uit angst voor verzakking van wegen en puien. Ook dreigt het wegdek in te storten omdat op veel plaatsen de riolering is gesprongen. De Roermondse Poort, het verkeersplein bij de Maasbrug, stond meer dan een meter onder water, zodat de stad alleen via de autoweg naar Eindhoven of per spoor te verlaten was. Veel bewoners van de binnenstad gaven gehoor aan de oproep van de gemeente om met fiets en al de trein te nemen naar Blerick aan de overkant van de Maas. Bewoners die terugkeren naar hun woning hebben het dringende verzoek gekregen de elektriciteit niet in te schakelen voordat deskundigen van het energiebedrijf de installatie hebben gecontroleerd. Het bedrijf heeft overal particuliere installateurs ingeschakeld. Vanmorgen zat Venlo-Zuid nog steeds zonder stroom.

Niet bekend

De verzekeraars hebben al in januari van dit jaar een voorstel voor een gezamenlijke verzekering ingediend bij het kabinet. Dit plan werd gemaakt naar aanleiding van de aardbeving van april 1992 en is gericht op schade die ontstaat door aardbevingen en zoetwateroverstromingen. Uit een peiling onder verzekeraars is gebleken dat verzekeraars vijftig miljoen gulden beschikbaar kunnen stellen.

Het voorstel is verbonden aan de voorwaarde dat de overheid het bedrag verhoogt. Tot nu toe is er bij de ministeries van binnenlandse zaken en financiën geen beslissing genomen waardoor invoering van de verzekering op zich laat wachten. Een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars verwacht dat de besluitvorming na de huidige overstromingen in Limburg in een stroomversnelling zal komen.

De Limburgse Organisatie van Zelfstandige Ondernemers (LOZO) heeft donderdag in een brief aan het kabinet aangedrongen op geldelijke steun voor het bedrijfsleven in Limburg. Algemeen-secretaris L. Rooskens denkt dat een aantal bedrijven het niet redt als er geen steun komt. De schade bij het bedrijfsleven, exclusief de agrarische sector, wordt nog geïnventarisseerd maar loopt in de “tientallen miljoenen”.

De organisatie streeft ernaar dat alle bedrijven op een uniforme wijze de schade melden en zal dit zelf organiseren. “Wij betreuren het dat de overheid bij de gemeentehuizen schadeformulieren heeft neergelegd die alleen voor particulieren zijn bestemd”, aldus Rooskens. Hij vreest dat de bedrijven het net als na de aardbeving in 1992 zonder financiële steun van de overheid moeten doen. “De totale schade nu is een veelvoud van de schade van toen.”

Het kabinet heeft vorige week 15 miljoen gulden beschikbaar gesteld om niet elders gedekte schade te vergoeden. Het Nationaal Rampenfonds stelde drie miljoen ter beschikking, de provincie Limburg één miljoen. Minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) zei vorige week bij een bezoek aan het grotendeels ondergelopen dorp Itteren, bij Maastricht, te betwijfelen of die vijftien miljoen van het kabinet wel genoeg is.

Over de schade aan de dijken is nog weinig te zeggen, aldus een woordvoerder van de Unie van Waterschappen. “Pas als de rivier weer op z'n normale peil is, kunnen we de dijken inspecteren”, aldus een woordvoerder. Volgens een woordvoerder van de provincie Gelderland hebben de verbeterde dijken “het goed gehouden”. Veel niet verbeterde dijken - zoals bij Bemmel, Heteren en Opijnen - zijn volgens de woordvoerder “verweekt” geraakt (verzadigd met water) en achter de dijken heeft veel kwelwater gezorgd voor overlast.