Kunstenares in de schaduw van overleden echtgenoot

In de geest van Willink. Ned.2, 22.35-23.08u.

Wie is Sylvia? We kennen haar eigenlijk alleen van de schilderijen die Carel Willink van haar maakte. En in Amsterdam-Zuid konden we haar vaak op straat zien: een Anita Ekberg-achtige blondine statig voortschrijdend op hoge hakken, eerst aan de zijde van Willink, later, na zijn dood in 1983, alleen. De tv-documentaire In de geest van Willink van de cineast Hans Koekoek gaat over haar.

Sylvia Quiël is beeldend kunstenares maar werd vooral bekend als Willinks vierde en laatste vrouw. Ze schilderde al lang voor ze hem leerde kennen. Simon Carmiggelt, die ze had geportretteerd, bracht hen bij elkaar. Ze trouwden in 1975. Sylvia beschouwt Willink als een groot leermeester, vertelt ze in de film. Hij adviseerde haar een aantal jaren te gaan beeldhouwen. Hij vond, zegt ze, dat ze iets anders moest gaan doen dan hij. Het was onontkoombaar dat ze met elkaar zouden worden vergeleken en die vergelijking zou toch maar in het nadeel van Sylvia uitvallen. Bovendien dacht Willink dat het boetseren een gunstige invloed op haar schilderwerk zou hebben, wanneer ze dat later weer zou opnemen. “Hij had volkomen gelijk”, zegt ze nu. “Het schilderen gaat me makkelijker af dan vroeger”.

In de film zien we Sylvia Quiël vooral bezig in haar atelier. Met flarden Beethoven op de achtergrond boetseert ze koppen en het resultaat dat van de kopergieter komt, ziet er vakbekwaam en levensecht uit. Haar onderwerpen zijn meest mensen die Willink goed heeft gekend, zoals de schrijvers W.H. Auden, Joseph Brodsky, E. de Perron en W.F. Hermans. Ze schildert ook portretten en put daarbij duidelijk inspiratie uit het magisch realistische werk van haar overleden echtgenoot.

Sinds de dood van Willink beheert Sylvia zijn nalatenschap. Ze noemt zichzelf een "levende Willink-encyclopedie'. Willink is in haar leven alomvertegenwoordigd. Zijn huis en atelier heeft ze na zijn dood precies zo gelaten als ze waren, alsof hij elk moment terug kan komen.

Wat leert de film over Sylvia Quiël? Ze werkt hard en serieus en houdt de geest van de overleden meester levend. Als Sylvia moe is van het schilderen of boetseren pakt ze een motorbootje om op de grachten uit te waaien. Verder heeft ze een poes die kotst, waarvoor de filmer in een wel erg flauw grapje even het beeld stilzet. Maar van de persoon Sylvia, van Willink zelf, en hun relatie worden we nauwelijks iets gewaar. Kränze ihr und Saitenklang luiden de slotwoorden van Schuberts An Silvia en die dekken aardig de lading van deze documentaire.