Israel optimistisch over dialoog met de PLO

TEL AVIV, 27 DEC. Israel heeft zich gisteren bij monde van minister van buitenlandse zaken Shimon Peres optimistisch getoond over de hervatting van de vredesbesprekingen met de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), vanavond in Kairo.

“Ik verwacht dat er nog voor het einde van dit jaar een overeenkomst wordt getekend en zal worden begonnen aan de bouw van een nieuw Midden-Oosten”, aldus Peres. In Jeruzalem wordt het van groot belang geacht dat de Palestijnse delegatie weer wordt geleid door Abu Mazen, die zich wegens meningsverschillen met PLO-leider Yasser Arafat, aan de zijlijn van het onderhandelingsproces had opgesteld. Het optimisme van minister Peres wordt ditmaal ook, zij het wat minder uitgesproken, door de Palestijnse zijde gedeeld. Aan de hervatting van het overleg in Kairo is de afgelopen dagen bijzonder intensief diplomatiek verkeer vooraf gegaan tussen Israel en de PLO in Tunis en Rome.

Israelische politieke waarnemers veronderstellen dat de tijdsfactor van grote invloed is op Yasser Arafats besluitvorming inzake een compromis met Israel over de controle, bij de grensovergangen met Egypte en Jordanië, van de autonome Palestijnse gebieden in de Gazastrook en bij Jericho.

Op 16 januari vindt een voor het Midden-Oosten belangrijke ontmoeting plaats in Genève tussen de Amerikaanse president Bill Clinton en de Syrische president Hafez Assad. De verwachtingen in Jeruzalem over deze top zijn hooggespannen. Er zijn aanwijzingen dat president Assad zijn vredesstrategie bij de Amerikaan zal ontvouwen waarna Israel belangrijke beslissingen zal moeten nemen over de opgave van de Golan-hoogvlakte voor vrede.

Een doorbraak in het Israelisch-Syrisch vredesoverleg zou de Palestijnse problematiek enige tijd naar de achtergrond kunnen schuiven. Palestijnse kringen in Oost-Jeruzalem geloven dan ook dat Yasser Arafat de komende dagen in Kairo over de Palestijnse grenscontrole water bij de wijn zal doen om, voordat Israel en Syrië verder onderhandelen, met Israel tot een akkoord te komen over de uitvoering van het akkoord van Oslo.

De Israelische regering heeft gisteren tijdens de wekelijkse zitting besloten de Palestijnse leider wat betreft de grootte van het te ontruimen gebied bij Jericho enigszins tegemoet te komen. Israel is nu bereid in plaats van vijfentwintig ruim vijftig vierkante kilometer aan de Palestijnen over te dragen, nog altijd ruim zes maal minder dan PLO eist.

In het vooroverleg zou wel in grote lijnen overeenstemming zijn bereikt over de omstreden controle bij de grensposten. Premier Rabin is bereid daar de Palestijnen “wel eer maar geen soevereiniteit” te geven. Palestijnse bronnen melden eveneens vandaag dat de partijen het eens zijn geworden over het stopzetten van de Israelische jacht op zogenoemde "gezochte Palestijnen' en over de joodse kolonisten in de Gaza-strook. In de praktijk betekent dit ontruiming van enkele kleine nederzettingen.

Ondertussen wordt Arafats leiderschap aangevochten door vooraanstaande Al-Fatah leden in de bezette gebieden. Uit protest tegen diens benoemingsbeleid heeft een viertal Fatah-leiders, onder wie Sami Abu Samhadaneh uit Gaza, hun functies in de beweging neergelegd. Zij zijn het niet eens met de benoeming van Zakaria Agha en Feisal Husseini als respectievelijk leiders van Al-Fatah in de Gaza-strook en op de westelijke Jordaanoever. Als strijders van het eerste uur, en na lange gevangenisstraffen, voelen zij zich door Arafat op zij gezet. Palestijnse kringen in Gaza zeiden gisteravond dat Yasser Arafat nu naar “andere meer geschoolde leiders zoekt om de Palestijnse bestuursautonomie op te zetten”.