Chinezen herdenken honderd jaar Mao

PEKING, 27 DEC. China heeft gisteren de honderdste geboortedag van Mao Zedong herdacht met feesten en toespraken. President en partijleider Jiang Zemin, gekleed in een donkergrijs "Mao-pak' prees de stichter van de Volksrepubliek als “een grote patriot en een nationale held”. Jiang legde er de nadruk op dat Mao ook grote fouten had begaan, die door zijn opvolger, Deng Xiaoping, werden “gecorrigeerd”.

De verdienste van Mao was dat hij China bevrijdde van “het semi-kolonialisme en het semi-feodalisme”, zei Jiang, op een bijeenkomst in de Grote Hal van het Volk in Peking. In de officiële geschiedschrijving was Mao na zijn dood in 1976 al “voor zeventig procent goed en voor dertig procent fout” verklaard. Jiang citeerde Deng die heeft gezegd: “Mao Zedong maakte fouten omdat hij afweek van zijn eigen correcte principes; zijn fouten waren die van een grote revolutionair en een groot marxist”. Wanneer de 89-jarige Deng dit zei werd uit de woorden van Jiang niet duidelijk - Deng is al geruime tijd niet meer in het openbaar verschenen en heeft een zeer zwakke gezondheid.

Hoewel het "denken van Mao Zedong' officieel nog behoort tot de leidende principes van de Volksrepububliek braken Mao's opvolgers en met name Deng Xiaoping - die onder Mao twee keer werd weggezuiverd - met de denkbeelden van een egalitaire samenleving, die in Mao's tijd opgeld deden.

Terwijl Mao het kapitalisme verketterde, omarmde Deng het vrije ondernemerschap. China is op politiek terrein nog steeds een monolitische éénpartijstaat, maar is in economisch opzicht op en top kapitalistisch. De laatste jaren kende het land een economisch groeicijfer boven de tien procent. Waarnemers in Peking zeggen dat de huidige communistische leiders vooral de continuïteit van de communistische partij willen onderstrepen om de eigen macht te behouden. “De beste manier om Mao te herdenken is het serieus bestuderen van de theorie van Deng Xiaoping over het opbouwen van socialisme met Chinese karakters”, zo schreef een dagblad voor intellectuelen, dat daarmee precies de officiële lijn weergaf.

Opvallend tijdens de bijeenkomst van gisteren in Peking was dat aan twee mensen die onder Mao waren gedegradeerd, Yang Shankun (voormalig president) en Bo Yibo (een vooraanstaande partijoudste) ereplaatsen waren toebedacht. De kinderen en kleinkinderen van Mao waren ook aanwezig maar moesten zich met mindere plaatsen tevreden stellen.

Behalve de officiële herdenking, grepen veel Chinezen "Honderd jaar Mao' aan om een dagje uit te gaan, Mao-artikelen te kopen of zich te laten fotograferen met Mao's portret op de achtergrond. De staatstelevisie liet documentaires over Mao zien. (AP, Reuter)