ZINLEDIGE BEWERING

A. van de Beek bewijst met zijn artikel 'God is niet een verschijnsel naast andere verschijnselen' (NRC Handelsblad, 13 december), dat theologie niet thuishoort aan de openbare universiteit.

De discussie onder Van de Beek en zijn collegae is al 40 jaar en langer geleden gevoerd. Toen maakten Logisch Positivisten, Critisch Rationalisten en dergelijke korte metten met theologie als wetenschap. Nu is een discussie over het demarcatiecriterium (wat behoort tot de wetenschap) misschien wel van alle tijden. Echter, Van de Beek kent zijn klassieken niet als hij schrijft: “We praten dus wel terdege over God. Maar het is niet mogelijk eens en voorgoed vast te stellen wie en hoe God is.” Dit is een schoolvoorbeeld van een zinledige bewering.

Volgens Van de Beek kan de wereld niet ondubbelzinnig beschreven worden. Het doel van wetenschap is nou juist onze wereld ondubbelzinnig te beschrijven. In tegenstelling tot in de theologie is in de geschiedwetenschap, psychologie en chemie (vergelijkingsmateriaal van Van de Beek) dan ook een common body of knowledge ontstaan. Alle antwoorden zijn nog niet gevonden, maar de ondubbelzinnige kennis van onze wereld groeit. Echter, wanneer de wetenschap met een antwoord komt (Copernicus, Darwin e.d.), verzet de religie zich daar met hand en tand tegen. Sterker nog, mysterie (mystificatie) is een essentieel dogma van religie, met name het christendom.

Wetenschappelijk met het verschijnsel God omgaan is al even hachelijk als het bestaan van God proberen te bewijzen. God is niet eens een verschijnsel (misschien een aardig onderwerp voor het 'Journal of Irreproducable Results'), maar slechts een verdichtsel. Een verdichtsel waar ieder individu zijn eigen draai aan geeft. Hierover is in een openbaar debat altijd onenigheid, en erger.

Waarheid en religie is een combinatie, die de mensheid veel rampspoed heeft gebracht. Laat waarheid aan de wetenschap en moge religie louter een prive-zaak zijn. Kortom, de theologie van Van de Beek c.s. hoort niet thuis aan de openbare universiteit.