Indrukwekkende muziekuitvoeringen met kerstmis

Leonard Bernstein: 24/12 Ned.3, 20.20-22.00u.

Eurovisie Kerstmatinee: 25/12, Ned.1, 15.00-16.15u.

Amadeus: 25/12 Ned.1, 21.09-23.39u.

La Traviata: 26/12, Ned.3. 13.55-16.00u.Jessye Norman: 26/12 Ned.3, 16.45-18.00u.

De traditionele Eurovisie Kerstmatinee van het Koninklijk Concertgebouworkest, die de laatste jaren in ons land door de AVRO wordt uitgezonden, dreigt in zijn huidige opzet tenonder te gaan in de overvloed van muziek die de Europese tv-stations tijdens de feestdagen uitzenden. Het zo'n 20 jaar geleden door de NOS opgezette evenement wordt dit jaar, behalve in Nederland, rechtstreeks uitgezonden door Finland, Zwitserland en Cyprus. 'Heel Europa van noord naar zuid!', kan men zeggen. Maar van oost tot west gebeurt er niets mee, behalve dan dat een aantal radiostations het tv-geluid overnemen en andere landen de tv-banden nog eens bekijken of ze geschikt zijn voor latere uitzending.

Volgens Willem Vos, hoofd klassieke muziek van de AVRO, heeft de Kerstmatinee in deze vorm en met de huidige programmering zichzelf overleefd. Hij verwacht niet dat zaterdagmiddag hele gezinnen de huiselijke kerstsfeer voor vijf kwartier uitbannen en zich stil luisterend rondom de beeldbuis scharen, wanneer Riccardo Chailly daar Een nacht op de kale berg van Moesorgsky en en de Glagolitische mis van Janácek dirigeert. Vorig jaar ging in de Kerstmatinee Das Klagende Lied van Mahler in een perfecte en indrukwekkende uitvoering. Maar een leuke Kerst is het niet speciaal met zo'n stuk over moord en allesvernietigende wraak.

De uitvoeringen in het Concertgebouw dit jaar zullen ongetwijfeld ook weer prachtig zijn - de Glagolitische mis is fantastische muziek en de Kale berg in de oorspronkelijke koorversie uit de opera De jaarmarkt van Sorotsjintsy is zelfs heel bijzonder - maar in de publieke aandacht zal de Kerstmatinee toch minder scoren dan de fascinerende en hartveroverende documentaire over Leonard Bernstein The gift of music vanavond, de film Amadeus die zaterdagavond wordt uitgezonden, het Parijse kerstconcert van Jessye Norman en La Traviata in de nu lopende produktie van de Nederlandse Opera, die zondagmiddag bij de NOS zijn te zien. Vos wil daarom de programmering van de Kerstmatinee drastisch wijzigen en populariseren: alleen nog de echte orkestrale succesnummers of concerten met wereldberoemde solisten. En als dat niet lukt, vindt hij, dan kan het geld maar beter worden besteed aan iets anders, dat ook net zo goed in andere jaargetijden wordt uitgezonden.

De hoofdrol van Violetta in La Traviata, vorige week tijdens drie voorstellingen vastgelegd, wordt weer gezongen door de Australische sopraan Deborah Riedel, die tijdens de première griep kreeg en de twee volgende voorstellingen afzegde. Riedel levert op de tv vocaal een prestatie op niveau tijdens een voorstelling die mij in het theater niet kon overtuigen. Een enkel bezwaar valt in de tv-regie weg, zoals de irritant schuivende zetstukken in de tweede acte. Maar andere worden weer extra belicht, zoals het gebrek aan overtuigend spel van vader en zoon Germont. Fataal voor de geloofwaardigheid is bij voorbeeld het geloer naar de dirigent van Luis Girón May wanneer hij als vader Germont Piangi, piangi zingt tegen Violetta.