Besluit over vervolging in HCS-zaak uitgesteld

AMSTERDAM, 24 DEC. De Amsterdamse officier van justitie zal pas over twee maanden een besluit nemen of hij een aantal verdachten strafrechtelijk zal vervolgen wegens misbruik van voorwetenschap bij de handel in de aandelen van de failliete automatiseerder HCS.

Op verzoek van de verdachten in de HCS-zaak heeft de officier van justitie de termijn waarbinnen hij na sluiting van het gerechtelijk vooronderzoek een beslissing over al dan niet vervolgen moet nemen, verlengd tot 1 maart volgend jaar. Onder de verdachten bevinden zich Begemann-topman J.van den Nieuwenhuyzen, E. Albada Jelgersma van levensmiddelengroothandel Unigro en L. Melchior, eigenaar van een stoeterij in Limburg. De advocaat van Van den Nieuwenhuyzen, mr. L. Spigt, wilde gisteren geen commentaar geven op de vraag waarom hij verder uitstel heeft gevraagd.

De rechter-commissaris in Amsterdam heeft het gerechtelijk vooronderzoek naar mogelijk misbruik van voorwetenschap begin deze maand afgesloten. Het onderzoek van justitie heeft bijna tweeëneenhalf jaar in beslag genomen.

Justitie heeft onderzocht of grootaandeelhouders Van den Nieuwenhuyzen, Albada Jelgersma en Melchior over koersgevoelige informatie beschikten toen zij op 31 juli 1991 op grote schaal aandelen HCS verkochten. De commissie van beroep van de effectenbeurs sprak in 1992 bij een reconstructie van de HCS-affaire van 'koers-orkestratie'. De grootaandeelhouders zouden tijdens een bijeenkomst in juli 1991, met als voorzitter ABN Amro-bestuurder R. Groenink, een afspraak hebben gemaakt om de koers van een aandelenemissie van de noodlijdende automatiseerder kunstmatig te drukken. De volgende dag verkochten de grootaandeelhouders massaal aandelen HCS waardoor de koers fors omlaag dook.

De officier van justitie schakelde twee hoogleraren in om te onderzoeken of de verdachten het wettelijke verbod op misbruik van voorwetenschap hebben overtreden. De bevindingen van de hoogleraren, Th. Vermaelen en M. Groenhuijsen, zijn niet openbaar. Het weekblad Elsevier onthulde in september dat beide deskundigen in hun rapportage concluderen dat de verdachten beursfraude hebben gepleegd. Prof. W. Van den Grinten en dr. G. Rietkerk, de deskundigen van de verdediging, kwamen op hun beurt tot de conclusie dat er geen aanleiding is voor een strafzaak.

In Nederland is nog nooit iemand vervolgd wegens misbruik van voorwetenschap, ondanks de invoering van nieuwe wetgeving in 1991. De Amsterdamse beurs, een van de grootste beurzen van Europa, loopt daarmee achter op andere landen. Vooral in de Verenigde Staten hebben de autoriteiten in de jaren tachtig al de jacht geopend op beursfraudeurs, met als gevolg dat daar mensen zijn veroordeeld onder wie de befaamde junk bond-koning Michael Milken. De Nederlandse justitie is gebrand op een rechterlijke uitspraak, die naar zij hoopt een handvat kan bieden in onderzoeken naar misbruik van voorwetenschap.