Studie Syrië: Israel in fasen uit Golan

TEL AVIV, 23 DEC. Een Syrische defensiespecialist heeft voor de eerste maal het principe van een geleidelijke Israelische terugtrekking van de Hoogvlakte van Golan aanvaard.

Dat blijkt uit een publikatie in de krant Ha'arets van een voorstel van de hand van Zohir Diab over de veiligheidsproblematiek op de Golan in het raam van een Israelisch-Syrische vrede. Hoewel Zohir Diab nu niet in Syrië leeft, veronderstelt Zeev Shiff, de defensiespecialist van Ha'arets, dat diens voorstel vóór publikatie nauwkeurig in Damascus is onderzocht.

De publikatie van deze Syrische studie is van belang omdat men er in Jeruzalem van uitgaat dat een vredesdoorbraak met Syrië mogelijk is na de topontmoeting tussen de Amerikaanse president Bill Clinton en de Syrische president Hafez al-Assad, in januari in Genève

Gefaseerde ontruiming van de Golan en daaraan gekoppelde ontmanteling van de Israelische nederzettingen ter plaatse is de centrale gedachte in het voorstel van de Syrische defensiespecialist. Hij geeft niet aan over hoeveel jaar de Israelische terugtrekking zich zou moeten uitstrekken. In Jeruzalem, waar de gedachte van een gefaseerde ontruiming, plus veiligheidsgaranties, reeds geruime tijd leeft, wordt aan enkele tientallen jaren gedacht.

Het trekken van een denkbeeldige grens, die de weer onder Syrische soevereiniteit te komen Golan in tweeën deelt, is de hoofdgedachte in het voorstel van Zohir Diab. Zones van twintig kilometer diep ten oosten en westen van deze denkbeeldige grens moeten volledig worden gedemilitariseerd. Dat betekent dat ook een deel van het Israelische grensgebied vrij zal moeten zijn van wapens en militairen. Aan weerskanten van de gedemilitariseerde zones zullen gebieden worden aangegeven waar slechts een beperkte militaire aanwezigheid is toegestaan.

In de studie van Zohir Diab wordt eveneens voorgesteld elektronische waarschuwingsposten op de Golan op te zetten. In de uit te breiden huidige scheidingszone tussen Israel en Syrië moeten naast een internationale troepenmacht ook Israelische en Syrische militaire waarnemers worden gestationeerd. Uiteindelijk zullen gezamenlijke Israelisch-Syrische patrouilles onder andere toezicht op de naleving van het akkoord moeten houden terwijl ook vertrouwenwekkende veiligheidscontacten worden opgezet. Dit zou kunnen slaan op een 'rode lijn' tussen Jeruzalem en Damascus, en uitwisseling van informatie over troepenverplaatsingen en militaire oefeningen. De Verenigde Staten en de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zouden de Israelisch-Syrische vrede moeten garanderen.