Overstromingen Duitsland; Land in ban van water

BONN, 23 DEC. De watersnood schuift in Duitsland langs de almaar aanzwellende Rijn en haar zijrivieren “omhoog” naar het noorden en bereikte gisteravond steden als Bonn, Keulen en Düsseldorf pas goed. In die steden, en de stadjes en dorpen ertussen stond de Rijn gisteravond meer dan tien meter en vanmiddag bijna elf meter boven het normale peil.

Dramatische verslagen en beelden in de media hebben ervoor gezorgd dat heel Duitsland nu in de ban is van een watersnoodramp die een ongekende omvang heeft voor verreweg het grootste deel van de bevolking. Tot nu toe zijn vier dodelijke slachtoffers gevallen. Verzekeringsmaatschappijen hebben al laten weten dat zij de overstromingen als “overmacht” beschouwen en daarom geen schadeclaims zullen honoreren.

Milieugroepen, maar ook politici en ingenieurs in overheidsdienst klagen dat de kanalisering van de Rijn, en de bebouwing van de vroegere uiterwaarden, de rivier voor een belangrijk deel hebben beroofd van haar natuurlijke capaciteit om ook na vele dagen zware regenval toch voldoende water te “binden”. De milieu-minister in de deelstaat Rijnland-Palts zei gisteravond voor de Duitse televisie dat de kanalisatie van de Rijn eigenlijk weer gedeeltelijk ongedaan zou moeten worden gemaakt. Maar, zei zij erbij, het zou tientallen jaren duren voor zoiets in een betekenende omvang kan lukken.

Waar de nood begin deze week het grootst was, in Beieren , bijvoorbeeld in de overstroomde Donau-stad Regensburg, en Baden-Württemberg, daalt de waterspiegel alweer iets. Dat geldt ook voor Rijnland-Palts. In het oude Koblenz, de plaats waar de Moezel in de Rijn stroomt, werd gisteren de hoogste waterstand in 70 jaar gemeld, maar ook daar is het water sindsdien een paar centimeter gezakt.

In Koblenz moesten gisteren enkele honderden mensen worden geëvacueerd; het water kwam daar tot de eerste etages van huizen in in wijken rondom das Deutsche Eck, waar Moezel en Rijn samenkomen. Het water haalde zelfs de hoge sokkel van het enorme ruiterstandbeeld van keizer Wilhelm I dat daar staat.In Moezelsteden als Cochum, Bernkastel Kues en Trier raakten duizenden mensen door het water ingesloten en ook in Saarland, bijvoorbeeld in Saarbrücken, ontstonden noodtoestanden. Ook daar hebben politie en brandweer lof voor het gedisciplineerde gedrag van de getroffen bevolking, en voor de hulp die mensen elkaar spontaan geven.

De beroemde Altstadt van Keulen begon gisteravond tegen negen uur onder te lopen, toen de inderhaast aangebrachte zandzakken en metalen schotten langs de Rijn het water niet meer konden keren. De meeste winkeliers hadden voordien hun zaken al ontruimd. Vooral juweliers en andere winkels waar mensen kerstcadeaux kopen vrezen een geweldige klap. In Keulen, waar de hoogste waterstand voor eerste kerstdag is voorzien, is nog een ander probleem gerezen dat elders langs de Rijn goeddeels onbekend is: de nu ook zeer snel stijgende grondwaterstand. Dat heeft te maken met de andere bodemgesteldheid in dit stuk van het Rijnland. Vanmiddag was het stijgingstempo van de Rijn iets gedaald, tot twee centimeter per uur.