Kolonialen

Kolonialen in Harderwijk, 1814-1909, Veluws Museum, Donkerstraat 4, Harderwijk. Ma t/m vrij 10-17u, za 13-16u. Kinderen tot 14 jaar ƒ 1,-, volwassenen ƒ 2,50, museumjaarkaart gratis. T/m 20 mrt. Inl 03410-14468.

De kolonialen zijn weer terug in Harderwijk. In het Veluws museum is tot 20 maart 1994 een expositie te zien over de vrijwilligers in het koloniale leger. Bijna honderd jaar, van 1815 tot 1909, waren de kolonialen een vertrouwde verschijning in Harderwijk. In de kazerne aan de Smeepoortstraat was toen het zogenoemde 'Koloniaal werfdepot' gevestigd, waar mannen zich voor een vrijwillig dienstverband in het leger konden melden. Die kregen dan een korte training in Harderwijk en werden daarna uitgezonden naar 'de West' en 'de Oost', het toenmalige Nederlands-Indië. Die vrijwilligers waren vaak avonturiers en armoedzaaiers, die met het handgeld dat zij ontvingen na aanmelding de bloemetjes buiten zetten. Dit leidde tot de groei van het aantal kroegen en prostitutie, waardoor Harderwijk bij buitenstaanders de bijnaam 'gootgat van Europa' kreeg. Op de expositie wordt niet alleen aandacht besteed aan de relatie tussen Harderwijk en het Koloniaal werfdepot, maar ook aan de opbouw van een koloniaal rijk in Indië. Verder zijn er afbeeldingen en foto's te zien over het vervoer van de troepen naar de 'de Oost' per zeilschip en later met stoomschepen. Behalve schilderijen van Pieneman (Rijksmuseum Amsterdam) en Israels (Rotterdams Historisch Museum) zijn er tekeningen te zien uit oa de Atlas van Stolk en Museum Bronbeek. Het Amsterdams Scheepvaartmuseum stelde een model van een zogenoemd linieschip beschikbaar voor de expositie.