Houtskeletbouw

Het Houtblad. Verschijnt 8 x per jaar. Uitgegeven door Centrum Hout en de Vereniging van Houtconstructeurs. Oplage 17.000. Wordt toegezonden aan personen en instellingen die professioneel met hout te maken hebben. Inlichtingen: Postbus 1375, 1300 BJ Almere. 036-5327331

Naast Holländische Gemüse en Holländische Käse heeft een Holländisches Haus tegenwoordig een wat bedenkelijke naam gekregen. Nederlanders bouwen tegenwoordig vooral in beton. Betonnen palen, betonnen fundering, betonnen draagmuren en vaak ook betonnen tussenmuren. Soms is de gevel gedeeltelijk ook van beton. Al dit beton wordt aan de buitenzijde met metselwerk aan het oog onttrokken.

Het zijn solide huizen die er, als ze niet in achterbuurten veranderen, over honderd jaar nog zullen staan. Ze hebben echter nadelen. Het eerste is de slechte ventilatie. Alles is dicht, de muren ademen niet, waardoor vaak vochtproblemen ontstaan. Zonder geforceerde ventilatie zijn dergelijke huizen slecht bewoonbaar. De gehorigheid is gering, totdat iemand een gat in de muur gaat boren. Tenslotte zijn betonnen huizen meestal lelijke huizen - fantasieloze blokken door de lompe, industriële bouwwijze. Veel volume voor weinig geld in een nieuwbouwwijk, dat is het kenmerk van betonbouw.

Het andere uiterste is houtskeletbouw. Op een lichte fundering, niet noodzakelijk van beton, vormen houten balken de dragende elementen. Het woord 'houtskeletbouw' suggereert iets van een stijf houten skelet met pen-en-gat verbindingen. Maar dat is een vergissing. Houtskeletbouw is te vergelijken met het opzetten van een stelling. Als de dragers en de planken op hun plaats zitten, wil het zaakje nog al eens schranken. Maar door het aanbrengen van een metalen steunkruis of een achterplaat staat de stelling opeens muurvast. Zo ongeveer gaat het ook met houtskeletbouw. De stevigheid wordt meestal bereikt met een sterke plaat, meestal multiplex, en aan de binnenzijde gipsplaten. Er komen tegenwoordig steeds nieuwe plaatmaterialen op de markt, meestal met een houtprodukt als basis. Tussen de platen komt isolatiemateriaal als spouwvulling. Ook lopen de leidingen erdoor.

Houtskeletbouw is de meest voorkomende bouwvorm in Scandinavië en in Noord-Amerika. Het zijn meestal vrijstaande huizen van twee of drie verdiepingen, maar hoger kan ook. Het aardige is de grote vormvrijheid. Houtskelethuizen zien er meestal levendiger uit dan betonnen of bakstenen huizen. Overigens kan de buitenmuur ook met baksteen worden afgewerkt - veel Nederlanders zien geweldig op tegen onderhoud.

Het Houtblad, een uitgave van Centrum Hout, is een warm voorstander van houtskeletbouw. Het Centrum strijdt al jaren tegen het Nederlandse vooroordeel tegen houten huizen. En terecht - houtskeletbouw heeft in het buitenland bewezen zeer duurzaam te zijn.

De voordelen zijn legio. Het huis is zeer licht van constructie, waardoor de fundering niet zwaar hoeft te zijn. Dat is vooral van belang bij stadsvernieuwing, als er gebouwd moet worden tussen bestaande huizen en bij uitbreidingen van bestaande huizen. Houtskeletbouw is vooral interessant voor kleine series of voor bouwpakketten. Veel boeren laten tegenwoordig een houtskeletbouwhuis bouwen dat ze aanwijzen uit een folder. Voor middelgrote aannemers die voor particulieren bouwen, is houtskeletbouw een uitkomst.

De verwarming van een houten huis is anders. Een houtskelethuis heeft weinig massa, zodat het 's winters snel op temperatuur is. Er moet een goede, snel reagerende thermostaat worden geplaatst. Voor Nederland met zijn gas is dat geen enkel probleem.

In Het Houtblad worden allerlei vormen van houtconstructies besproken. Schitterende koepelconstructies van hout voor sporthallen, recreatieparken die grotendeels uit hout zijn opgetrokken, de overkapping van de kunstijsbaan in Deventer, parketvloeren, pianorestauraties, nieuwe plaatmaterialen, houtgereedschap en de schitterendste buitenhuizen in hout - het Houtblad is een PR-blad, maar een goed PR-blad: niet alleen mooi uitgevoerd,maar ook helder en informatief.

In het hart van het blad is altijd uitneembaar middengedeelte toegevoegd met als titel Bomen over hout. Hierin worden de eigenschappen van een bepaalde houtsoort besproken - in de laatste jaargang essen, merbau (een tropische hardhoutsoort die vooral in Nederland wordt toegepast), iroko, meranti-triplex, beuken, okoumè, bangkirai, maar ook een modern plaatmateriaal als MDF-plaat (medium density fibreboard).

Veel aandacht wordt besteed aan constructies. Door moderne lijmen en kitten zijn tegenwoordig constructies mogelijk, die vroeger niet denkbaar waren. Hoewel het blad is bedoeld voor architecten, aannemers en de houtbranche, zal de serieuze doe-het-zelver er ook een hoop van opsteken.