Wie weg wil, hangt een wit laken buiten; Op zijn eerste tocht is de hovercraft al op een paaltje gevaren

MAASTRICHT, 22 DEC. De burgemeester van Maastricht, mr. Ph. Houben, heeft aan het einde van de ochtend alle bewoners van Itteren en Borgharen via een brief dringend verzocht gebruik te maken van de mogelijkheid tot evacuatie, nu er nog genoeg boten beschikbaar zijn om weg te komen. Volgens Houben ziet het ernaar uit dat de overlast nog lang gaat duren en zullen de boten de komende dagen stroomafwaarts ingezet moeten worden als het water daar overlast veroorzaakt.

Er verblijven op dit moment naar schatting nog tweeduizend mensen in Borgharen en duizend in Itteren. Wie weg wil, kan dat kenbaar maken door een wit laken buiten te hangen. Het gemeentebestuur heeft de mensen die niet bij familieleden terecht kunnen opvang aangeboden in het sporthotel De Dousberg. Ook is de bewoners die weg willen verzekerd dat hun eigendommen door de politie bewaakt worden.

Een soortgelijke oproep is ook door het gemeentebestuur van Stein gedaan aan de inwoners van het Maasdorp Meers, waar de gasvoorziening is uitgevallen.

De rijkspolitie brengt in Itteren en Borgharen met boten brood en soep rond, dat gemeente Maastricht ter beschikking is gesteld. Het Nederlandse Rode Kruis heeft “als service” op verzoek van de gouverneur van Limburg, baron B.J.M. van Voorst tot Voorst, het gironummer 777 opgesteld voor giften. Volgens het Rode Kruis “zijn de overstromingen nog niet van dien aard dat het een nationale ramp is”.

De evacuatie van de bewoners komt intussen moeilijk op gang. Vanaf het talud van de dijk van het Julianakanaal is in de verte het noordelijk deel van Iteren zichtbaar. Met een verrekijker is waar te nemen hoe boten van de Rijkspolitie door de straten varen. “We zijn nu goed op de hoogte van wie wel en niet mee willen. Het gaat om enkele tientallen, maar het probleem is dat de boten niet tot hier kunnen komen,” zegt de kapitein C. Tempelaars die hier de hulpactie van de geniesoldaten en brandweerlieden coördineert. “We hebben volop boten om door het dorp te varen, maar het probleem is dat die niet door het ondiepe laatste stuk kunnen. Daar kunnen we alleen met de viertonner doorheen.” Helaas is er maar één legertruck van dat type beschikbaar waarmee de mensen vanaf de boten naar het droge kunnen worden gebracht. En deze truck is nu ook nog te ver het dorp ingereden.

De redding had kunnen komen van hovercraft van Rijkswaterstaat die vannacht in allerijl is overgebracht van Breda naar Itteren. Maar helaas ligt de zweefboot vleugellam op de oprit van de brug bij Itteren. Tijdens de eerste de beste tocht is het vaartuig op een paaltje gevaren. De reparatie laat zeker tot in de middag op zich wachten. “Kent er iemand een winkel hier in de buurt waar ze aceton en polyesterlijm verkopen?” vraagt de captain aan de rand van de watervlakte. “Als ik maar materiaal had, dan konden we over een uur varen,” zegt hij enigszins radeloos, totdat iemand hem attendeert op de aanwezigheid van een verffabriek op het achterliggende industrieterrein. Dankbaar zet hij het op een lopen.

Inussen komt tussen de bomen een bootje aanvaren met een man, zijn zoon en een hond. Onverstoorbaar stappen zij uit en maken een wandelingetje met de hond langs het talud. “Ik kan hem nergens anders uitlaten,” zegt de man verontschuldigend, pakt het hondje weer op als het klaar is en stapt in zijn bootje om terug te varen naar zijn dorp.

Het duurt een uur voordat de viertonner van de Koninklijke miltaire school uit Weert zijn eerste rit heeft volbracht. Bejaarden, vrouwen en kinderen, verkleumd en met een angstige uitdrukking op het gezicht worden uit de laadbak geholpen. Sommigen vallen huilend familieleden in de armen. Anderen zoeken de bus op die hen naar het crisiscentrum moet vervoeren.

In het dorp hebben de meeste mensen geen gas, telefoon of elektriciteit meer. “Bij ons functioneert gelukkig nog alles,” zegt bewoner W. Severijns, die met zijn vrouw en drie kinderen in de Pasestraat woont. “Ik heb net met mijn overbuurman door het raam gesproken, roepen is een betere omschrijving. Bij hem is het hopeloos, er werkt niets meer, geen gas, geen stroom, geen telefoon. Zijn vrouw en kinderen zijn met elkaar in bed gekropen, dat is de enige manier om een beetje warm te blijven. Hij is zelf in zijn zwembroek naar beneden gegaan om te proberen nog wat spulletjes te redden. Ze kunnen ook niet naar ons toe komen, omdat er anderhalve meter water in de straat staat.”