Een oefening in positief denken

AMSTERDAM, 21 DEC. Een feestelijke maaltijd in de kerk - rond kerst weten de dak- en thuislozen van Amsterdam d'r haast geen raad meer mee. Hun agenda's puilen deze dagen uit van de voedseluitdelingen en koffie-met-kerststollen. Vandaar dat M. Beijer op het idee kwam New Age goeroe Emile Ratelband uit te nodigen. Om dit verwende publiek nog één keer uit de stoel te trekken.

Beijer en een vriendin van haar zijn enkele pensions en tehuizen langsgegaan om de bewoners uit te nodigen voor boerenkool met worst en 'de vuurloper' Ratelband in de voormalige Posthoornkerk. De rest van de kaarten ging voor 50 gulden per stuk naar het gewone holistische publiek. Zo was de kerk gisteren toch weer vol met geruite jasjes en vloekende dassen. Achterin zat een handjevol verslaafden te ginnegappen, hier en daar enkele verwarde pensiongasten en wat oudere dames op krukken.

“Komen jullie om over het vuur te lopen”, vraagt Ratelband, nadat hij applaudisserend door zijn publiek is gedraafd. De eerste onbesuisde handen gaan de lucht in. “Ik heb ook op het vuur gelopen...ooooh”, kreunt een besnorde man vanachter zijn roze pochet. Hij kijkt verlekkerd naar zijn schoenen, alsof ze met gloeiende kolen zijn verzoold. Jammer dan, zegt Ratelband, daar gaat het niet om. “De kwaliteit van de bewoners van Amsterdam te verbeteren”, dat stelt hij zich deze avond ten doel.

Wat de volgende vier uur volgt is een uit de hand gelopen ondernemerscursus over positief denken en 'jij kunt wat jij wilt'. “Wie is het belangrijkst in deze zaal? Ik. Jij.” Onderstreept door een terugkerend gebaar: een klap in de handen, een dreun op de borst en de armen weer gestrekt naar voren. “Power”, zucht de besnorde man.

Vanaf het eerste moment is de 52-jarige Ratelband, in hemdsmouwen en bretels, bezweet en buiten adem. Hij spreekt energiek, speeksel rondstrooiend - “Máár ik heb vijf keer mijn tanden gepoetst”. Applaus. In het hoofd van zijn publiek, zo heeft hij net gezegd, zit een ongelimiteerd potentieel. Barry met zijn verschoten jas en zijn aaneengekleefde haren draait een joint. “Ik verveel me kapot.”

Een buurman van de kerk is zomaar binnengewandeld. Hij kan geen hoogte krijgen van de rite die zich vanaf het podium aan hem voordoet. “Hij heeft het nog niet over God gehad, hè?” Als je je kind zegt “kom niet onder een auto”, verkondigt de goeroe, dan kun je er donder op zeggen dat hij vroeg of laat onder een auto komt. “Hoe heet-ie”, vraagt de buurman. “Ratelband? Dat komt uit, hè? Hij ratelt maar door.”

Op de stoel staat een bevende gast. Onder zijn voeten een bak vol gebroken glas. “Kun jij jouw keten van oorzaak en gevolg doorbreken”, wil Ratelband weten. Na zorgvuldige instructie springt de man en doorbreekt de keten zonder zijn voeten te scheuren.

Nu is de zaal klaar voor een wandeling over gloeiende kolen. Een voor een, een mantra mompelend “om de interne dialoog te overstemmen”, gaan de gasten over het kolenpaadje. De dak- en thuislozen wagen zich er niet aan, al staat die ene vrouw op krukken met tranen in haar ogen te kijken. Zo mooi vindt ze het.

Ten slotte is er voor elke gast een cadeautje. Barry staart ongelovig naar zijn zeepbakjesschildpad voor in bad. Achter hem sterven de laatste klanken van 'Heal the world' weg en komen de holisten langzaam uit hun laatste omhelzing van Ratelband los. Ze moeten helemaal alleen naar huis.