Voetbal onder een plastic kroonluchter

ROTTERDAM, 20 DEC. De voetbalcultuur zal zich het komende half jaar opdringen aan de Verenigde Staten. Haar expansiedrift reikt verder dan de met basketbal, honkbal en football verwende Amerikanen nodig hebben. Van vraag naar nog een sport is nauwelijks sprake. Maar waar geld is ligt een markt, menen de imperialisten van de voetbalwereld.

Met praalstemmen, vals sentiment en kunstmatige glans zullen de Amerikanen ervan doordrongen moeten worden dat ook voetbal het aankijken meer dan waard is. Ze beschikken weliswaar over een overkill aan amusement in theaters, stadions en vooral televisie, maar zonder de emoties van voetbal wordt een Amerikaan kennelijk geacht niet te kunnen leven. Ze zullen het wel merken wanneer volgend jaar tussen 17 juni en 17 juli de beste voetbalelftallen ter wereld voor de 'greatest show ever' zorgen.

De loting in Las Vegas diende een voorproefje te zijn van hetgeen Amerikanen en de èchte voetballiefhebbers over een half jaar te wachten staat. Vocale artiesten met een hoog commercie-gehalte als Barry Manilow, Stevie Wonder, Rod Stewart en de zowat bejaarde James Brown en Willy Nelson moesten een op zich formele procedure als indeling van de zes speelgroepen door middel van loting proberen te versieren. Al evenmin met het fenomeen voetbal bekende sterren als de acteurs Faye Dunaway en Robin Williams en de inrukwekkende bokser Evander Holyfield werd gevraagd respectievelijk de presentatie en de trekking te verrichten. Voetbal onder een plastic kroonluchter.

Amerikanen en mogelijk zelfs echte liefhebbers dreigen komende zomer het verzadigingspunt te bereiken. Van de voetbalartiesten zal het uiterste aan inspanning en exhibitionistische talenten worden gevraagd. Ze zullen voor even flitsende sport als de basketballers, football-, honkbal- en ijshockeyspelers moeten zorgen. Ze zullen veel moeten scoren. Omdat de Amerikaanse cultuur is gebaseerd op scoren, in welke geleding van de maatschappij dan ook.

De voetbalmachthebbers hebben zich sinds het vaak vervelende teleurstellende wereldkampioenschap in 1990 moeten inspannen om het spel weer aantrekkelijk te maken. Niet alleen om de orthodoxe supporter tegemoet te komen, maar vooral om de Amerikanen en dan vooral de makers van Amerikaanse televisie voor zich te winnen. Aanvallend en productief voetbal genieten vanzelfsprekend de voorkeur. Van systematisch voetbal, gebaseerd op tactiek zullen de Amerikanen - op enkele miljoenen Latino's na - niets willen weten laat staan begrijpen. Opwinding gevraagd.

Er zal van de voetballers veel uiterlijke emotie worden verlangd. Beelden van juichende en huilende sportmensen staan bij de Amerikanen in hoog aanzien. Televisiecamera's zullen tot diep in de ziel van de artiesten doordringen. De Olympische Spelen van Los Angeles in 1984 kunnen als voorbeeld dienen. Sport als soap-opera.

Zonder succesvolle Amerikanen bovendien geen succesvol toernooi. Zo was het ook in 1984 toen de Oosteuropese sporters door een boycot verstek lieten gaan. Van het Amerikaanse voetbalelftal worden dus opvallende prestaties verwacht om het ego van de Amerikaan te strelen. Of de spelers daartoe in staat zijn, is de grote vraag. De Amerikaanse vechtlust zal althans niet toereikend zijn. Het afgelopen weekeinde werd het nationale team in Californië onder de voet gelopen door het elftal van Duitsland. Met een 3-0 nederlaag kwamen de Amerikanen er nog genadig van af.

Het zal mede het toernooi van de Latijnse spelers worden, van de Braziliaanse artiesten en van de tovervoetballers uit Colombia. Zij kunnen met hun fantasierijke spel het nog naïeve publiek bekoren. Eerder dan Duitsers en Nederlanders wier spel weliswaar vaak effectiever is, maar daarom minder het oog streelt. Romario, Rai, Asprilla, Valencia en mogelijk nog Maradona, exotische namen met exotische driften, garanderen emotioneel voetbal.

Zoals Pelé, de grootste voetballer aller tijden. Maar uitgerekend hij die tijdens het WK 1958 op 17-jarige leeftijd de vereenzelviging van het kunstzinnige voetbalspel voor zich opeiste, ontbrak gisteren tijdens de feestelijke plechtigheid in Las Vegas. Hij werd hoogst persoonlijk van zijn functies tijdens de ceremonie ontheven door zijn landgenoot en voorzitter van de wereldvoetbalfederatie Havelange. Pelé had in een eerder stadium de voorzitter van de Braziliaanse bond, een schoonzoon van Havelange, beschuldigd van corruptie.

Pelé mocht toekijken hoe Platini, Charlton, Beckenbauer, Milla, Van Basten en Baggio aan het Amerikaanse publiek werden gepresenteerd als de spelers die het voetbal in de wereld aanzien hebben gegegeven. Het moet bij de Amerikanen die nog iets van voetbal weten, vreemd zijn overgekomen dat de enige die in hun herinnering leeft niet werd voorgesteld. Een verkeerde voorstelling van zaken als voorproefje. Misschien zelfs een voorteken.