SPS van Milosevic: geen meerderheid in parlement Servië

BELGRADO, 20 DEC. Servië lijkt een ernstige periode van politieke instabiliteit tegemoet te gaan nu de regerende Socialistische Partij van Servië (SPS) van president Slobodan Milosevic er gisteren - volgens eerste voorlopige tellingen en schattingen - niet in is geslaagd een meerderheid van zetels in het Servische parlement te behalen.

Bij de vorige parlementsverkiezingen haalde de SPS evenmin een absolute meerderheid van de 250 zetels, maar Milosevic had toen een radicaal-nationalistische coalitiegenoot achter de hand, de Servische Radicale Partij (SRS) van Vojislav Seselj. Het was zijn breuk met Seselj die de Servische president er op 20 oktober van dit jaar toe bracht het parlement te ontbinden en opnieuw verkiezingen te organiseren, slechts één jaar na de vorige verkiezingen.

Volgens schattingen van vannacht zou het zetelaantal voor de SPS op negentig à 110 komen, op een totaal van 250. Seseljs SRS zou een belangrijke partij blijven, maar verliezen ten opzichte van de 73 zetels die zij vorig jaar verwierf. Het was nog onduidelijk of de SRS de tweede partij in het parlement zou worden, of DEPOS, een coalitie van oppositionele groeperingen onder leiding van Vuk Draskovic, Serviës bekendste opposant.

De onderwereldfiguur Zeljko Raznatovic, alias Arkan, die voor lokale begrippen ongekende sommen aan partijpropaganda voor zijn Partij van Servische Eenheid (SSJ) heeft uitgegeven, blijkt in de einduitslagen nauwelijks een rol van enige betekenis te spelen. Wel keert Arkan vermoedelijk zelf terug in het parlement als afgevaardigde voor de provincie Kosovo, waar de Albanese bevolking die daar de meerderheid vormt de verkiezingen heeft geboycot.

Milosevic zal nu, zo is de algemene verwachting, proberen een of verscheidene van de oppositiepartijen te verleiden tot het aangaan van een coalitie met zijn SPS. De Democratische Partij (DS) van Zoran Djindjic heeft al eerder laten weten naar zoiets wellicht oren te hebben. De overige oppositiepartijen lieten gisteravond hun gedachten gaan over de vorming van een anti-Milosevicfront. De vorming van een alternatieve coalitie lijkt echter problematisch, omdat de verschillende partijen van de oppositie, die voor de verkiezingsstrijd niet of nauwelijks in staat bleken lijstverbindingen aan te gaan, een buitengewoon breed ideologisch front bestrijken.

Pag.5: Opvallende vrijages

Wel hebben zich tijdens de verkiezingscampagne, met het oog op een mogelijke coalitie tegen Milosevic, ongekende politieke vrijages voorgedaan - bijvoorbeeld tijdens een ontmoeting vorige week in de stad Novi Sad tussen de extreem-nationalistische en in veler ogen fascistische Seselj en de liberaal-democraat Draskovic. Het opvallendste in de verkiezingscampagne was overigens dat vrijwel alle partijen in Servië nu het Servische nationalisme als dragende ideologie aanvaard hebben - voorheen het sterke punt van Milosevic.

Volgens enkele waarnemers stuurt de Servische president juist aan op de vorming van een regering zonder zijn eigen SPS, omdat er aan het bestuur van Servië op dit moment weinig of geen eer meer te behalen valt. De Servische economie vervalt hoe langer hoe meer, met een inflatie van meer dan vijftig procent per dag en vele tienduizenden op maandbasis. Een kop koffie in een café in het centrum van Belgrado kostte gisteren 38 miljard dinar en de bankbiljettenpers van de regering kan de inflatie niet meer bijbenen: het nog maar nauwelijks in omloop gebrachte grootste bankbiljet van vijftig miljard dreigt vandaag nog maar goed te zijn voor een halve kop koffie. “Onder deze omstandigheden dreigt elke regeerder van Servië nu straks door de kogel te sterven”, aldus een waarnemer. De winkels zijn over het algemeen geheel - enkele partijen zoals de SPS en DEPOS hebben dan ook campagne gevoerd door middel van voedseluitdelingen onder de gestaag verarmende bevolking.