Overleg Israel en PLO in Oslo levert niets op

TEL AVIV, 20 DEC. Israel en de PLO zijn er het afgelopen weekeinde in Oslo niet in geslaagd de impasse over de uitvoering van hun overeenkomst te doorbreken.

Tijdens geheime besprekingen in de Noorse hoofdstad bleek opnieuw dat de controle over de grenzen van de komende autonomiegebieden in Jericho en de Gazastrook met Jordanië en Egypte nog steeds een onoverkomelijk struikelblok is.

Israel houdt vol dat het krachtens het autonomie-akkoord met de PLO verantwoordelijk is voor de externe veiligheid, hetgeen volledige controle over de grenzen inhoudt. De pogingen van Palestijnse zijde om controle over de grensovergangen te krijgen wordt door premier Yitzhak Rabin uitgelegd als een voor hem onaanvaardbaar streven naar Palestijnse onafhankelijkheid.

Ondanks de diepgaande meningsgeschillen zullen de besprekingen deze week waarschijnlijk in het Midden-Oosten worden voortgezet. Volgens politieke kringen in Jeruzalem is de kans klein dat Rabin en PLO-leider Yasser Arafat elkaar nog voor kerstmis zullen ontmoeten, zoals tijdens de mislukte top in Kairo op 12 december was afgesproken.

Minister van buitenlandse zaken Shimon Peres en minister Jossi Sarid van milieuzaken namen in Oslo aan het overleg deel met een hoge Palestijnse delegatie. De 'grote' beslissingen zullen echter door Rabin en Arafat worden genomen. Volgens Peres stemde de PLO eerder dit jaar bij de geheime onderhandelingen over het autonomie-akkoord in met Israelische grenscontrole. Israel zegt dat gemakkelijk te kunnen aantonen omdat de toenmalige besprekingen in Noorwegen door de Noorse inlichtingendienst op video werden vastgelegd met behulp van in het plafond aangebrachte camera's. Dat gebeurde met instemming van beide partijen.

Ondertussen waarschuwen Israelische veiligheidskringen dat de stagnatie bij de uitvoering van het akkoord van Oslo zoveel frustraties in de bezette gebieden opwekt dat met hervatting van de intifadah rekening moet worden gehouden. De vrijlating gisteravond van 132 van de 197 uit Libanon teruggekeerde leden van de moslim-fundamentalistische Palestijnse organisatie Hamas draagt nauwelijks tot ontspanning bij. De Palestijnen eisen nu dat Israel ook vijftig uitgewezen Palestijnen van Arafats Al-Fatah laat terugkeren, zoals eerder werd door de Israelische autoriteiten werd beloofd.

Ex-legerrabbijn Shlomo Goren heeft gisteren met een oproep tot de soldaten orders te negeren om joodse nederzettingen in de bezette gebieden te ontruimen scherpe reacties uitgelokt. “Dat is buitengewoon ernstig”, zei Rabin. Het departement van justitie gaat na of de rabbijn wegens het aanzetten tot opstand voor de rechter kan worden geleid.