'Juliana vroeg Bernhard te vertrekken'

ROTTERDAM, 20 DEC. Koningin Juliana zou in 1956 prins Bernhard hebben verzocht te vertrekken uit paleis Soestdijk. Zij verdacht de prins-gemaal en zijn moeder, prinses Armgard, ervan een complot tegen haar te hebben gesmeed. Prins Bernhard en zijn moeder zouden pogingen hebben ondernomen koningin Juliana ten val te brengen. Prinses Beatrix had haar moeten opvolgen, waarbij zij zou fungeren als een marionet van haar vader en grootmoeder.

Dit blijkt uit bandopnamen van gesprekken tussen prins Bernhard en zijn biograaf, de Amerikaanse schrijver Alden Hatch. De banden zijn aangetroffen door een journalist van het Haarlemsch Dagblad, Arthur Maandag, die aan de Universiteit van Florida, in Gainesville, het archief van Hatch heeft bestudeerd. Hatch publiceerde in 1962 een geautoriseerde biografie met de titel Prins Bernhard; zijn plaats en functie in de moderne monarchie.

Niet bekend

De Hofmans-affaire bereikte, aldus prins Bernhard op de in Florida aangetroffen banden van Alden Hatch, een climax toen hem te verstaan werd gegeven dat hij kon vertrekken uit paleis Soestdijk: “Toen vroeg mijn vrouw of ik zo goed wou zijn het huis te verlaten. Ze had het contact met mijn moeder al verbroken. Mijn moeder had hetzelfde al gedan. Ze hadden elkaar de oorlog verklaard.

“Ik zei dat ze mij het huis uit zouden moeten dragen. Maar omdat er beschuldigingen waren geuit, eiste ik dat er geen officieel onderzoek naar mijn handelwijze zou worden ingesteld. Dat kon alleen de regering doen. Ik ging naar de premier, vertelde hem wat er aan de hand was en vroeg hem om een onderzoek. Dat bracht de zaak aan het rollen.

“Het onderzoek vond plaats en de pers kreeg hoogte van de zaak. Het kon niet langer geheim worden gehouden. Er waren te veel mensen bij betrokken.”

Prins Bernhard heeft de biografie van Hatch altijd als onzorgvuldig weggewuifd. “Dat er veel fouten is staan is mijn eigen schuld omdat ik destijds te lui ben geweest om het manuscript te lezen”, zo heeft de prins in 1986 gezegd tegen de journalist F. Lammers voor het boek In gesprek met prins Bernhard. “De mensen kunnen het vreemd vinden, maar zelf heb ik dat boek pas in 1976 voor het eerst echt goed gelezen. Toen werd ik benieuwd wat erin stond. Bij alles wat niet klopte, heb ik een ezelsoor gemaakt. Na het lezen van de laatste bladzijde was het boek een en al ezelsoor.” Uit het archief van Hatch blijkt dat dit beeld niet klopt. Over de inhoud van het boek is uitvoerig gecorrespondeerd tussen prins Bernhard en zijn biograaf.

Volgens prins Bernhard waren de betrekkingen tussen koningin Beatrix en hem in 1961 weer genormaliseerd. De prins-gemaal blikt in 1961 op de crisis aan het hof terug als op “een boze droom, alleen duurde het een beetje lang”.

Een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst zei vanmorgen dat van de zijde van het hof geen commentaar wordt gegeven op de publikatie in het Haarlems Dagblad.