Eerste PCA WK-kwalificatietoernooi van hoog gehalte; Prijzenpot lokt topschakers

GRONINGEN, 20 DEC. Wie op het oordeel van Garri Kasparov vertrouwt hoeft weinig twijfel te hebben over de vraag of zijn nieuwe Professional Chess Association er op korte termijn in zal slagen de wereldschaakbond FIDE van zijn monopoliepositie te beroven. Vastberaden sprak Kasparov anderhalve maand geleden in Londen als kersverse PCA-wereldkampioen: “Uiteindelijk zullen de spelers zich toch daar melden waar het meeste geld te halen is.”

Hoe stralend de toekomst van Kasparovs nieuwste geesteskind zal zijn staat nog in de sterren, maar een totaal prijzenfonds van 230.000 dollar, waarvan 40.000 voor de winnaar, heeft in ieder geval een imposant deelnemersveld bewogen in Groningen een gokje te wagen in het eerste PCA WK-kwalificatietoernooi. Met 54 deelnemers die een gemiddelde Elo-rating van 2618 meetorsen, doet het PCA-toernooi nauwelijks onder voor het Interzonale toernooi van de FIDE dat afgelopen zomer in Biel werd verspeeld.

Slechts weinig toppers laten de goedgevulde beker aan zich voorbij gaan. De meest in het oog springende afwezige naast FIDE wereldkampioen Anatoly Karpov en Jan Timman is de grillige Vassily Ivantsjoek. Ondanks zijn uitschakeling in Biel was de vierde speler van de wereld niet te bewegen tot een alternatieve herkansing. Een duidelijke triomf voor de PCA is het hoge aantal spelers dat in Biel de kandidatenstatus verwierf in de FIDE-cyclus, maar nog een tweede ijzer in het vuur wil hebben. Anand, Kramnik, Kamsky, Adams en Joedasin zien er niet tegenop om vlak voor de Kandidatenmatches die midden januari in Wijk aan Zee beginnen, elf lange rondes af te werken.

De controverse tussen de FIDE en de PCA zorgde voor enig peper en zout in de doorgaans obligate openingsspeeches. Dick Tommel, voorzitter van de Nederlandse schaakbond verklaarde zijn trouw aan de FIDE en sprak in het hol van de leeuw belerend de woorden dat er slechts één wereldkampioen was, te weten de wereldkampioen van de FIDE, Karpov. De tegenaanval liet niet lang op zich wachten. Toernooivoorzitter Johan Zwanepol repliceerde met strak gelaat: “De sterkste spelers spelen om hét wereldkampioenschap. Dit is het begin van hét wereldkampioenschap. Groningen heeft partij gekozen.”

Al vele maanden deed het gerucht de ronde dat de PCA de gigantisch vermogende Amerikaanse chipsproducent Intel als sponsor had gevonden. Aanvankelijk was het verhaal dat het bedrijf zelf met het nieuws naar buiten wilde treden. Inmiddels mag de PCA vertellen dat de handtekeningen gezet zijn onder een contract “voor meerdere jaren, waarmee meerdere miljoenen dollars gemoeid zijn”. De details van het grote nieuws zullen waarschijnlijk in januari in New York worden gepresenteerd, in aanwezigheid van Kasparov.

Uiteindelijk zullen de eerste zeven spelers uit Groningen, aangevuld met Nigel Short, volgend jaar de kwartfinale-matches spelen. Van groot belang voor het prestige van de PCA lijkt de kwalificatie van de paradepaardjes Anand, Kramnik en Sjirov. Het begin was hoopvol. Alledrie gingen ze met voortvarende overwinningen van start. De enige Nederlandse deelnemer die in de eerste ronde van zich deed spreken was Jeroen Piket. Snipverkouden nam hij wraak voor de knullige nederlaag die hij begin dit jaar leed tegen Julian Hodgson in het Hoogovenstoernooi.