De verrassende wereldtitel van Henk van der Grift ...

De verrassende wereldtitel van Henk van der Grift (foto) in 1961 was de directe aanleiding ook in Nederland kunstijsbanen aan te leggen. Ard Schenk en Kees Verkerk profiteerden als eerste topschaatsers van de Amsterdamse Jaap Edenbaan. Jaap Eden was in 1893 de eerste nationale wereldkampioen op de schaats. Zoals zovele hardrijders na hem, was Eden ook succesvol als wielrenner. Hij won zijn eerste wereldtitel op de fiets in 1994.

Eden schaatste al op stalen Noren, uitgevonden door de Noor Steehman. De oudste schaatsen werden in de 12e eeuw in Odessa opgegraven. De beenderen waren afkomstig van koeien, rendieren en paarden. De schaats had priemgaten om de vezeldraden aan de voet te kunnen bevestigen. Het bot werd uitgeslepen. Pas drie eeuwen later werd in IJsland het eerste ijzeren model bedacht: het model van de huidige Friese doorloper.

Nederland is met Noorwegen van oudsher succesvol geweest op de lange baan. Ard Schenk is de beste nationale schaatser aller tijden. Schenk won in 1972 drie gouden medailles bij de Spelen van Sapporo en werd driemaal wereldkampioen bij de allrounders. Zijn jarenlange tweestrijd met Kees Verkerk hield miljoenen Nederlanders aan de buis gekluisterd. De benaming nieuwe Ard en Keesie voor twee willekeurige talentvolle schaatsers, geeft het historische belang van Schenk en Verkerk aardig weer.

Schenks olympische opvolger was Yvonne van Gennip in 1988. Zij won in Calgary eveneens drie gouden plakken. Ongeëvenaard blijft de prestatie van Eric Heiden, die in 1980 vijf maal goud won in Lake Placid. De Amerikaan baarde in de late jaren zeventig opzien met zijn revolutionaire trainingsmethoden. Heidens droogschaatsoefening in de ouderlijke woning vertoont bij nader inzien sterke gelijkenis met Van der Grifts bedenksel op bovenstaande foto.