André Popp

La musique qui fait Popp, VPRO Eigen Wijs EW 9306

Hoe een symfonie-orkest in elkaar zit, heb ik vele jaren geleden geleerd van de langspeelplaat Piccolo en Saxo. Pas later herkende ik hetzelfde stramien - verteller met orkest - in Peter en de wolf, maar toen had de Franse componist André Popp mij de individuele klank van de instrumenten al leren kennen. En hoewel ik zijn naam sindsdien alleen nog tegenkwam toen hij de muziek geschreven had voor het kittige Tom Pillibi, in 1960 winnaar van het Eurovisie Songfestival, heeft hij bij mij altijd een toverachtige klank behouden.

Uit de voorbeeldig geannoteerde cd La musique qui fait Popp blijkt dat André Popp, vooral in de jaren vijftig, nog veel meer meesterstukjes op de vierkante millimeter heeft geproduceerd. Hij was gespecialiseerd in sfeermuziek waarmee hij voor de Franse radio en op tal van langspeelplaten de nieuwe mogelijkheden van stereo en high fidelity aftastte. Zijn muziek is herontdekt door de Nederlandse arrangeur en orkestleider Gert-Jan Blom, die bij mij al geen kwaad meer kan doen sinds hij met de gelegenheidsformatie Beau Hunks de muziek uit de Laurel & Hardy-films reconstrueerde.

De nummers van Popp hebben diezelfde illustratieve kwaliteit: typische gebruiksmuziek, meestal geschreven om een dienende functie te vervullen - en dus makkelijk over het hoofd te zien - maar zó aanstekelijk en zó onweerstaanbaar optimistisch van uitstraling dat ze blijken te beschikken over een tijdloze vitaliteit.

Op basis van de originele partituren zijn ze nu strakgespannen en glashelder op cd vastgelegd door het Metropole-orkest onder leiding van Jan Stulen. Zelden klinkt het orkest in zijn geheel, want Popp zocht het in zijn arrangementen in kleine, voortdurend wisselende bezettingen. Iedere denkbare combinatie van instrumenten wordt beproefd, van viool met trombone tot trompet met strijkersgroep, vaak opgesierd met trillertjes op de piccolo en de klokklankjes van de celesta. En net als in de Laurel & Hardy-muziek ontbreekt ook hier de lachende toonladder niet.