Weekoverzicht

Gelukt! Na zeven jaar onderhandelen en vele overschreden deadlines is in Genève dan eindelijk een nieuw GATT-akkoord over vrijere wereldhandel tot stand gekomen. Een dag voor de deadline slaagden de belangrijkste partijen, de Verenigde Staten en de Europese Unie, er in de laatste obstakels voor wereldhandelsakkoord uit de weg te ruimen.

Het akkoord houdt onder meer in dat de GATT wordt omgevormd van een handelsovereenkomst in een echte handelsorganisatie, die landen kan dwingen handelsafspraken na te leven. Voorts worden de importtarieven gemiddeld met 45 procent verlaagd en worden de anti-dumpingregels strenger: strafheffingen mogen voortaan niet langer dan vijf jaar worden gehandhaafd. Een aantal subsidies, bijvoorbeeld om de export te stimuleren en het gebruik van nationale goederen te bevorderen, wordt verboden. In de landbouw wordt de gesubsidieerde export in zes jaar met 21 procent verminderd en gaan de exportsubsidies met 36 procent omlaag. Opmerkelijkste afspraak in het GATT-akkoord is dat over een van de meest omstreden onderwerpen, de markttoegang voor audiovisuele produkten, geen afspraken zijn gemaakt.

Grote winnaars van de onderhandelingen zijn de Fransen, die met hun dwarse houding voor elkaar hebben gekregen dat Europa gevrijwaard blijft van een eindeloze stroom Amerikaanse 'cultuurprodukten' in de bioscoop en op tv en dat de landbouwparagraaf werd aangepast. Met het akkoord is de langste wereldhandelsronde, de Uruguayronde, uit de GATT-geschiedenis (sinds 1947) ten einde.

Buiten Genève draaide de wereld overigens gewoon door. Daimler-Benz maakte een recordverlies van 2 miljard mark bekend over de eerste negen maanden van dit jaar. Daimler-topman Reuter bleef opgewekt en liet weten dat het ergste inmiddels achter de rug is. De Bundesbank daarentegen boekte een recordwinst over 1993 van ruim 19 miljard mark. Een mooie meevaller voor minister Waigel van financiën, die hiervan 17 à 18 miljard opstrijkt voor zijn staatskas.

United Airlines, Amerika's tweede luchtvaartmaatschappij, komt zeer waarschijnlijk voor een meerderheid in handen van het personeel. Volgende week woensdag valt de definitieve beslissing over een voorstel om piloten, werktuigkundigen en andere werknemers in ruil voor forse loonsverlagingen in de toekomst 53 procent van de aandelen in de houdstermaatschappij UAL te verkopen. Dat belang moet geleidelijk toenemen tot 63 procent. Met de transactie is omstreeks 5,25 miljard dollar gemoeid.

De Britse regering besloot deze week om de omstreden nucleaire opverwerkingsfabriek Thorp bij Sellafield in gebruik te nemen. Thorp was al in maart 1992 klaar, maar kreeg geen milieuvergunningen. Milieu-organisaties hebben aangekondigd naar de rechter te zullen stappen. Thorp is een uitbreiding van een al bestaande opwerkingsfabriek en kostte 2,8 miljard pond.