Van Zweden benadert Mendelssohn als gladiator

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Claus Peter Flor, m.m.v. Jaap van Zweden, viool. Programma: Mendelssohn: Vioolconcert in e, op. 64. Dvorak: Negende Symfonie 'Uit de nieuwe wereld. Gehoord: 17-12 Concertgebouw Amsterdam. AVRO uitzending, samen met het Derde Pianoconcert van Bartok door Martha Argerich op de piano, op 22-12 om 20.02 uur, Radio IV.

Zó mooi wilde solist Jaap van Zweden het Vioolconcert in e van Mendelssohn inzetten, dat hij zich bijna verslikte in het zangerige hoofdthema waarmee de viool opent. Met de verhitte strijdlust van een gladiator stortte hij zich op Mendelssohns partituur, terwijl de kracht daarvan nu juist gelegen is in de stralende frisheid, natuurlijkheid en speelsheid van de noten. Pas tegen de cadens van het openingsdeel was de concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest zichzelf zo meester dat hij de frases niet langer met valse accenten, een overdreven sentimenteel vibrato of een misplaatst ingehouden beweging uit hun verband rukte, waardoor zijn interpretatie van Mendelssohn gaandeweg steeds geloofwaardiger werd.

Daarna speelde Van Zweden het Andante verrassend teder en ingetogen. Had hij in het Allegro molto appassionato met veel vertoon de held uitgehangen, die zijn geliefde als het ware met iedere noot 'Voor jou zou ik willen sterven' in het oor fluisterde, nu leek hij ineens met geliefde en al in de hemel beland. Hij speelde Mendelssohns Andante zo sereen en teder, dat ook het publiek zich in hogere sferen waande.

Zijn enerverende maar nog niet uitgebalanceerde aanpak van de finale liet echter weer een Mendelssohn van vlees en bloed horen, waarbij Van Zweden de zonnige componist misschien ten onrechte drama en een beetje agressie in de schoenen schoof.

Bij dit alles leverden Claus Peter Flor en het Koninklijk Concertgebouworkest een routinematige begeleiding, waarna de Negende Symfonie van Dvorak wel degelijk en sonoor maar niet werkelijk bevlogen werd uitgevoerd.