Van Miert somber over succes aanpak crisis staalindustrie; Akkoord sanering Europees staal

BRUSSEL, 18 DEC. De staalbedrijven in Spanje, Portugal, Italië en Duitsland verminderen hun produktiecapaciteit, in ruil voor de overheidssteun die zij onlangs hebben gekregen. De ministers van industrie uit de 12 lidstaten van de Europese Unie hebben hierover gisteren in Brussel overeenstemming bereikt bij het overleg over de sanering van de Europese staalindustrie.

Het akkoord vormt voorlopig het sluitstuk van het touwtrekken over de herstructurering van de momenteel verliesgevende staalproduktie in Europa, waarvan nu de eerste fase is afgesloten. Op de staalmarkt, die kampt met een overproduktie van 20 procent, steunen vooral de Zuideuropese landen hun staalfabrieken met grote sommen geld. Het Nederlandse Hoogovens en het Britse British Steel, die geen subsidie krijgen, dringen er bij de Europese Commissie al lange tijd op aan dat de subsidiekraan dicht gaat en de capaciteit fors wordt teruggebracht. In het akkoord van gisteren zijn betrekkelijk kleine capaciteitsreducties vastgelegd en is onder meer afgespoken dat er geen subsidies meer worden verstrekt.

Europees Commissaris K. van Miert (concurrentie) zei gisteren na afloop van het beraad “dat we nog lang niet aan het einde zijn” van de sanering van het Europese staal. De commissaris zei “gemengde gevoelens” te hebben over de omvang van de capaciteitsreductie, die gisteren is afgesproken. Als de Europese Commissie het alleen voor het zeggen had gehad, was er “een ander besluit” uit de bus gekomen en veel sneller, aldus Van Miert. “Maar beter dit akkoord dan geen akkoord.”

M.C. van Veen, voorzitter van de raad van bestuur van Hoogovens, heeft dezelfde “gemengde gevoelens” als Van Miert:. “Persoonlijk vind ik de allerbelangrijkste uitkomst van dit beraad dat er eindelijk is afgesproken dat er geen enkele subsidie meer zal worden verstrekt. De capaciteitsbeperking die is afgesproken valt tegen. Als je nagaat dat een bedrijf als Eko Stahl toch weer nieuwe warmbandwalserij capaciteit mag bouwen dan is dat zonder meer teleurstellend. Maar blijkbaar is dat de prijs die betaald moest worden om tot overeenstemming te komen.”

In de Europese Unie wordt al meer dan een jaar gesproken over een vrijwillige sanering van de noodlijdende staalindustrie. Afgesproken is dat vanuit Brussel geld beschikbaar wordt gesteld voor de sociale begeleiding, op voorwaarde dat de ondernemingen zelf voldoende geloofwaardige plannen op tafel leggen voor vermindering van de reductie. Besluitvorming werd de afgelopen maanden opgehouden door een conflict tussen de Europese Commissie en de Italiaanse regering over Ilva. Maar ook de steunverlening aan het voormalige Oostduitse concern Ekostahl en aan het Spaanse Sidenor zorgde voor grote problemen.

Om de crisis in de Europese staalsector te verlichten moet ongeveer 30 miljoen ton ruwstaal produktiecapaciteit verdwijnen en 20 miljoen ton platte produkten. Gisteren is afgesproken dat Sidenor en CSI (Spanje), EKO Stahl en Freital (Duitsland), Ilva (Italië) en Siderurgia Nacional (Portugal) voor de 17 miljard gulden subsidie 5,5 miljoen ton aan produktiecapaciteit stilleggen. Nu is het de beurt aan de individuele particuliere ondernemingen om de komende maand met biedingen voor capaciteitsvermindering over de brug te komen.

Ondanks het akkoord van gisteren, groeit bij de Europese Commissie het pessimisme over de kansen dat een totale sanering van de de Europese staalindustrie tot een goed einde wordt gebracht. Afgelopen maand nog zei Europees commissaris Bangemann te rekenen op inlevering van in totaal zo'n 10,5 miljoen ton. Gisteren durfde hij geen voorspelling meer te doen. Van Miert houdt er zelfs rekening mee dat er uiteindelijk onvoldoende capaciteit ingeleverd zal worden. Hij sluit evenmin uit dat zich volgend jaar toch nog meer gevallen van staatssteun zullen voordoen.

Problemen dreigen onder ander bij de Duitse onderneming Klöckner in Bremen. Die belandde in financiële problemen en in Brussel werd de daar aanwezige capaciteit van 2,5 à 3 miljoen ton al stilletjes ondergebracht bij de 10,5 miljoen ton aan capaciteit die in totaliteit uit de markt moet worden gehaald. Maar onlangs werd bekend dat Klöckner op de been zal worden gehouden door een lokale groep van industriëlen. Van Miert houdt in de gaten of bij die operatie ook niet sprake is van verkapte overheidssteun.

Duitsland kreeg gisteren gedaan dat de nog te bouwen warmbandcapaciteit bij Ekostahl de komende 5 jaar niet hoger mag zijn dan 900.000 ton, maar daarna mag stijgen tot “aanzienlijk onder de 2 miljoen ton”. Het conflict over het Spaanse CSI werd gisteren opgelost met de formulering dat een fabriek in Ansio uiterlijk in 1995 dicht gaat, maar dat de Spaanse regering haar uiterste best zal doen om tot eerdere sluiting over te gaan. En met de Italiaanse regering werd overeengekomen dat een toekomstige koper van Ilva 500.000 ton aan capaciteit zal inleveren.