Herstel winsten blijft uit door prijzenslag

DEN HAAG, 18 DEC. De internationale prijzenslag is voor het Nederlandse bedrijfsleven dit jaar veel scherper geweest dan eerder werd verwacht. Deze felle concurrentie zal nog wel even voortduren. Het beperkte winstherstel dat eerder voor 1994 werd voorzien is daardoor als sneeuw voor de zon verdwenen.

Dit meldt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn gisteren verschenen halfjaarlijkse tussenrapportage over de Nederlands economie. Mede door de prijzenslag is volgens het CPB tot eind volgend jaar geen begin van herstel van de werkgelegenheid te verwachten.

Met de groei van de economie gaat het relatief nog niet zo slecht, aldus het CPB, maar de beoordeling van de winstgevendheid is door de scherpere concurrentie uitgesproken negatief. Niet alleen Nederlandse exporteurs zien hun winstmarge ineenschrompelen, ook producenten voor de binnenlandse markt incasseren margeverlies. Omdat de invoerprijzen naar beneden zijn bijgesteld is volgend jaar van een versnelling van het inflatietempo, zoals het CPB eerder vreesde, geen sprake meer.

Volgens het planbureau lijkt de groei het in de industriële wereld te winnen van de krimp, maar het beeld is nog niet helder. Voor continentaal Europa tekent zich een herstel van de conjunctuur af, maar dat kan nog gemakkelijk stranden op de onzekere ontwikkeling in Duitsland, aldus het CPB. Ook voor de Japanse economie is de lucht nog niet opgeklaard. Daar staat tegenover dat in de Angelsaksische landen, die al eerder uit de recessie kwamen, het herstel goed doorzet. Per saldo is dit echter onvoldoende om te voorkomen dat de voor Nederland relevante wereldhandel dit jaar met 1,5 procent krimpt.

“Als de kwade kansen in Duitsland en Japan zich niet voordoen, zou volgend jaar de wereldhandel met 3,5 procent kunnen groeien”, aldus het CPB. Het bureaus wijst erop dat dit, zowel voor dit jaar als voor volgend jaar, een tegenvaller is ten opzichte van de prognoses waarmee bij de opstelling van de rijksbegroting 1994 rekening werd gehouden. De keerzijde is wel dat de internationale prijzen ook lager uitkomen.Het CPB heeft zijn september-raming over de stijging van de lonen volgend jaar naar boven bijgesteld. De najaars-raming was gebaseerd op de veronderstelling van een loonmaatregel die ook de reeds voor 1994 afgesloten CAO's op de nullijn zou zetten. Dit is niet gebeurd. Wel zijn sommige (doorlopende) afspraken aangepast, maar dat geldt niet voor alle contracten. In verband hiermee valt ook de koopkrachtdaling enigszins mee. In de najaarsraming voor volgend jaar werd deze voor de modale werknemer (exclusief incidentele loonsverhogingen) nog becijferd op 1,5 procentpunt. Met name voor de werknemers in de marktsector pakt dit nu iets minder ongunstig uit.