Palestijnse steun voor akkoord neemt snel af; Top Rabin-Arafat uitgesteld

TEL AVIV, 17 DEC. Het tweede topoverleg tussen premier Yitzhak Rabin en PLO-leider Yasser Arafat in Kairo is volgens radio Israel voorlopig tot 6 januari uitgesteld. De top was voor volgende week gepland, tien dagen na het mislukken van hun eerste gesprek, waardoor het begin van de Israelische terugtrekking uit de Gazastrook en Jericho moest worden uitgesteld. De radio-nieuwsdienst berichtte vanmorgen dat onopgeloste problemen overleg tussen beide leiders in de weg staan.

Het is niet uitgesloten dat het overigens nog niet door Rabin zelf bevestigde bericht van radio Israel een onderdeel is van de Israelische onderhandelingstactiek. In de Israelische pers verschijnen vandaag namelijk ook berichten over een mogelijk compromis tussen Israel en de PLO over de veiligheidsproblematiek bij de grensovergangen van de autonomie-gebieden met Jordanië en Egypte en de omvang van de Jericho-autonomie. Als Arafat ten aanzien van Palestijnse controle bij deze grensposten concessies doet, zou Israel bereid zijn het Jericho-district te vergroten. Maar zelfs in geval van een doorbraak over deze problematiek moeten nog zoveel opengelaten problemen in het Israelisch-Palestijnse akkoord worden opgelost dat hooggeplaatste militaire kringen in de Israelische delegatie geen schijn van kans zagen dat binnen tien tot twintig dagen een overeenkomst met de PLO kan worden gesloten.

Mede als gevolg van de door geweld gekenmerkte periode van onzekerheid neemt volgens een Palestijnse opiniepeiling de steun onder de Palestijnse bevolking voor het akkoord snel af. Op 12 december was nog slechts 41,5 procent van de Palestijnen voor dit akkoord, 23,4 procentpunt minder dan bij een vlak na 13 september uitgevoerd opinieonderzoek. Bij de jongste opiniepeiling werd de mening gevraagd van 1.137 Palestijnen. Voorts bleek dat Arafats Al-Fatah met 42,2 procent nog steeds de populairste Palestijnse groep is en Hamas slechts de steun van 12,6 procent van de Palestijnen geniet. Het Israelische blad Ma'ariv publiceert vandaag een opiniepeiling waaruit blijkt dat 54 procent van de Israeliërs nog steeds gelooft dat een akkoord met de PLO mogelijk is, terwijl 35 procent dat nu uitsluit.

Intussen is het Israelische bezettingsleger nu gemachtigd joodse nederzettingen in de bezette gebieden om veiligheidsredenen aan uitgaansverboden te onderwerpen. Ook mogen soldaten kolonisten arresteren die gegeven opdrachten - zoals ontruiming van geblokkeerde wegen - negeren. Volgens militaire kringen is er niets nieuws onder de zon en zijn slechts bestaande regels opgefrist. De kolonisten zien in de verscherping van het optreden van het leger tegen hun vaak illegale acties een aanwijzing dat het de regering-Rabin ernst is de autonomie-overeenkomst uit te voeren. Zij nemen er aanstoot aan onder dezelfde veiligheidsmaatregelen te vallen als de Palestijnen. “Dit is weer een poging van de regering-Rabin om de joodse inwoners van Judea, Samaria (Westelijke Jordaanoever) en Gaza te delegitimeren”, reageerde de Raad van joodse nederzettingen gisteren in een scherpe verklaring.

Gisteren werden bijna veertig kolonisten gearresteerd bij botsingen met soldaten op de toegangswegen naar Nablus, waar zij een gebedsrol naar de synagoge bij het mogelijke graf van Jozef wilden brengen. Om onlusten te voorkomen had het leger Nablus en bepaalde nabijgelegen kruispunten tot gesloten militair gebied verklaard. In een televisie-vraaggesprek verdedigde minister van communicatie Shulamit Aloni de actie van het leger tegen de kolonisten, die naar haar zeggen “zoals de kozakken pogroms houden”.

Ook vandaag verschijnen in de Israelische pers weer verhalen over de geestesgesteldheid van PLO-leider Arafat, die er slecht aan toe zou zijn. Hij zou vaak in huilen uitbarsten, vereenzaamd zijn, moeilijkheden met zijn jonge vrouw hebben en daardoor depressief zijn en oncontroleerbare woede-aanvallen hebben. Rabin kwam gisteren in een opmerkelijke verklaring voor Arafat op. “Ik heb bij hem gezeten en met hem gesproken. Vanuit Arafats standpunt bezien heeft hij met opmerkelijke logica de problemen benaderd”, zei Rabin. Volgens de Israelische leider wil Arafat vrede en is hij trouw aan het principe-akkoord, waarvan de invulling nu zoveel moeilijkheden veroorzaakt.