Lubbers over vernieuwing: Ministers makkelijker ontslaan

PAG.2 FORMATIE IN TWEE MAANDEN

DEN HAAG, 17 DEC. Minister-president Lubbers meent dat ministers makkelijker tussentijds moeten kunnen worden vervangen. Volgens hem moet daar in de toekomst soepeler mee worden omgegaan.

Hij zegt dit vandaag in een vraaggesprek met deze krant naar aanleiding van de discussie in de Tweede Kamer over staatkundige en bestuurlijke vernieuwing. Lubbers: “Het is bij ons altijd loodzwaar en wordt veel te veel gedramatiseerd. We moeten iets soepeler worden. Ontslagbevoegdheid klinkt zo streng. Maar ik verwacht wel, dat we het in de toekomst normaler gaan vinden als iemand tussendoor weggaat. Nu gaat het nog erg verkrampt.”

Lubbers vindt het vanzelfsprekend dat een nieuw kabinet begint met een grote mate van collegialiteit. Maar, zo waarschuwt hij, “de collegialiteit mag niet zover gaan dat de kwaliteit er onder gaat lijden.”

Hij meent dat er te automatisch van wordt uitgegaan dat iedere minister de volle regeerperiode zal uitzitten. Lubbers vindt ook dat de aanstaande minister-president in zijn rol als formateur meer te zeggen moet krijgen over de kandidaat-ministers. Nu is dit nog geheel een zaak van de partij die de minister levert. Als het aan Lubbers ligt, zal de formateur zich ook inhoudelijk met de kandidaat akkoord moeten verklaren.

Volgens Lubbers kan de kabinetsformatie veel sneller verlopen, als reeds voor de verkiezingen duidelijk wordt gemaakt dat de grootste partij ook de formateur zal leveren. Partijen die dat niet wenselijk vinden, zouden dan zelf voor een alternatief moeten zorgen door gezamenlijk een kandidaat-formateur naar voren te schuiven. Lubbers: “Als je het niet aandurft, kom je direct de dag na de verkiezingen voor dezelfde vraag te staan. Want dan moet de koningin geadviseerd worden.” Als het aan hem ligt, wordt de formateur aan een maximum-onderhandelingstermijn van twee maanden gebonden. “Als je binnen die tijd niet klaar bent, ben je geen goede formateur”, aldus Lubbers. Hij pleit verder voor veel kortere regeerakkoorden. Hij zegt zelf als minister-president de gedetailleerdheid van de regeerakkoorden in toenemende mate te zijn gaan ervaren als een probleem.

Over de moeizame verhouding tussen Eerste en Tweede Kamer moet volgens Lubbers nog eens rustig verder worden gesproken. De opmerkingen van PvdA-fractievoorzitter Wöltgens die vorige week in de Tweede Kamer zei dat het kabinet de Eerste Kamer eens naar huis zou moeten sturen, doet hij af als “megafoon-diplomatie”. Lubbers toont zich voorts voorstander van meer dualisme, maar betwijfelt of de Tweede Kamer daardoor meer macht zal krijgen: “De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Kamer daarbij denkt dat het dan gaat om een vergroting van hun gebied, terwijl ik denk dat het betere mogelijkheden biedt aan ministers om gewoon zelf besluiten te nemen.”