Hans Ree

Hans Ree: Rode dagen en zwarte dagen. Uitg. Veen, ƒ 24,90.

Hans Ree: Schaakstukjes. Uitg. Veen, ƒ 22,90.

De columns van Hans Ree gaan langer mee dan je van het cursiefje doorgaans eist. Ook in de meest recente bundeling van zijn columns uit NRC Handelsblad, Rode dagen en zwarte dagen, is dat zo. Wie de discussie over het Kounellis-monument voor de democratie vergeten was, kan haar hier weer in volle ergerlijkheid aantreffen. Tweeënhalf jaar later wind je je er weer over op - een compliment. Uit de titels blijkt al waar die houdbaarheid vandaan komt: 'Oorlog', 'Wiskunde', 'Europa' ... Ree 'vangt' fenomenen aan de hand van een detail - een voorval, een inval, een herinnering. Zo betrapt hij Harry Mulisch op grotesk tellen ('een, twee, drie, veel, heelal') en andere onjuistheden. Maar het zijn juist die superieure slordigheden, schrijft Ree geïmponeerd, die Mulisch maken tot wat hij is. 'Het is fout op een fantastische, adembenemende manier.'

Schaakstukjes steekt bij deze verhelderende columns bleekjes af: een moppentrommel met schaakstellingen waarmee bij de jonge lezers van 'Primeur' een schaak-passie opgewekt moest worden. Een paar anekdotes zijn echt evocatief. Zoals die over een Hongaarse schaker die op de wc in de houding springt als het volkslied van de Sovjet-Unie klinkt. 'Tegenwoordig, nu de Russische invloed veel kleiner is, zou hij zeker de tijd hebben genomen om rustig zijn broeksknopen dicht te doen.'