Elektrische stadsauto: geruisloos gevaar

LA ROCHELLE, 17 DEC. De schrik bij een aantal argeloze voetgangers in de straten van de Franse kustplaats La Rochelle zit er bij de nadering van de fonkelnieuwe elektrische Peugeot 106 duidelijk in. Want naast het feit dat de elektrische personenauto niet over een uitlaat beschikt is hij volkomen geluidloos. De onhoorbare elektrische auto kan voor verkeersdeelnemers die zich vaak alleen door het horen van lawaai van een potentiële gevaarsituatie bewust zijn, een verhoogd risico vormen in het steeds intensiever wordende stadsverkeer.

Niettemin werd dit aspect zorgvuldig buiten de discussie gehouden toen president Jacques Calvet van PSA (Peugeot-Citroën), voormalig minister van milieubeheer en burgemeester van La Rochelle Michel Crepeau en het staatsbedrijf Electricité de France (EDF) in december 1991 een overeenkomst ondertekenden voor een grootschalige test met elektrisch aangedreven auto's, bestuurd door gewone automobilisten.

La Rochelle is de eerste van tien Franse steden waar de plaatselijke overheid 25 Peugeots 106 Electrics en 25 Citroën's AX's heeft aangeschaft. Daarmee kan tot juni 1995 door de plaatselijke bevolking worden geëxperimenteerd op weg naar een schoner milieu. Voor een aantal beleidmakers, technici en milieu-activisten staat het slagen van de proef om de stank- en lawaaioverlast in La Rochelle terug te dringen bij voorbaat al vast. Zij sluiten de ogen voor een paar hinderlijke nadelen van dit type voertuig. Een elektrische auto mag dan stil en eenvoudig van constructie zijn en bovendien geen schadelijke uitlaatgassen produceren, zolang er op het terrein van de accu-research geen grote doorbraken worden geboekt blijft het een voertuig met een beperkte actieradius.

De experimentele Peugeot 106 haalt zijn energie uit een honderden kilo's zware oplaadbare nikkel-cadmium accubatterij waardoor de wagen een actieradius heeft van zestig tot tachtig kilometer (afhankelijk van het rijgedrag van de bestuurder) en het voertuig een maximumsnelheid heeft van maximaal 90 kilometer. Verkeersdeskundigen in La Rochelle achten de wagen uitermate geschikt voor allerlei soorten stadsvervoer, zowel privé als zakelijk, als niet meer dan enkele tientallen kilometers per dag worden afgelegd.

Het onderzoek naar de toepassing van elektriciteit als aandrijving van auto's is bij vrijwel alle grote autofabrikanten al decennia lang aan de gang. Maar de hoge investeringskosten, de lage snelheid die de auto's kunnen halen, de geringe actieradius en de lange oplaadtijd voor de accu's hebben tot nu toe een brede toepassing van de elektrische auto verhinderd. In Frankrijk hoopt men tot 1999 met de verkoop van 500 elektrische auto's verandering in dat proces te brengen. Maar de autofabrikanten zelf zijn uitermate sceptisch over een massaproduktie van dergelijke auto's op korte termijn. Een belangrijke factor is dat de elektrische Peugeot 106 circa 15.000 gulden meer kost dan dezelfde auto met een verbrandingsmotor.

De accu die tussen de 500 en 1000 keer opgeladen kan worden, vormt een derde van de prijs van een elektrische auto. De wagen is niet alleen stil en schoon maar is, zeker in het stadsverkeer, gemakkelijk te berijden is omdat er niet geschakeld hoeft te worden. Niettemin zorgde een opmerking van B. van Spanje, programma-manager van de Nederlandse Onderneming voor Energie en Milieu (NOVEM), bij de officiële presentatie van de Peugeot 106 Electric op het gemeentehuis van La Rochelle voor de nodige onrust. Van Spanje vertelde de officiële aanwezigen dat onderzoek in Nederland heeft aangetoond dat niet alleen het snel opladen funest is voor de levensduur van de accu maar dat opladen bij een temperatuur van meer dan 25 graden Celcius eveneens desastreuze gevolgen kan hebben.

Peugeot is al geruime tijd bezig met de ontwikkeling van elektrische auto's. Eerder ontwikkelde het bedrijf een elektrisch aangedreven versie van de J5 bestelwagen en bouwde daar een kleine serie van die werd uitgezet voor testgebruik. Ondermeer bij het gemeentelijk energiebedrijf in Antwerpen, de gemeente Amsterdam, Van Gend & Loos en de NOVEM.

De Franse regering is drie jaar geleden begonnen onderzoek en ontwikkeling van de elektrische auto te subsidiëren. Vorig jaar is die subsidie nog eens verhoogd met 200 miljoen francs (165 miljoen gulden). Vijftig particulieren en werknemers in het midden- en kleinbedrijf worden in La Rochelle voor 1000 franc per maand (inclusief onderhoud en verzekering) vanaf 1 januari aanstaande in staat gesteld met een elektrische Peugeot of elektrische Citroën AX te rijden.

De grote aanzet tot de ontwikkeling van een elektrische auto ligt in de Verenigde Staten. In Californië, en later wellicht ook in de rest van Amerika, zal aan het eind van de jaren negentig de eis gelden dat het aanbod van autofabrikanten en importeurs voor tien procent uit zogeheten zero-emission vehicles moet bestaan: auto's die geen schadelijke stoffen uitstoten. Voorvechter van de elektrische auto in het door smogvorming geplaagde Los Angeles is professor David Sperling, directeur van het Institute of Transportation Studies aan de universiteit van Californië. Hij ziet maar één alternatief voor de luchtverontreiniging en de uitstoot van koolstofdioxyde: de elektrische auto. Hoewel berekeningen op zijn eigen universiteit hebben aangetoond dat elektrische auto's lang niet altijd een CO-voordeel bieden. Als de auto rijdt op elektriciteit die in een kolengestookte centrale is opgewekt wordt er uiteindelijk 25 tot 50 procent meer CO geproduceerd dan wanneer er een gewone benzinemotor in zit.

Ook in Frankrijk ligt wat dit betreft de situatie vrij extreem. In dat land wordt elektriciteit vrijwel geheel opgewekt uit kernenergie en waterkrachtcentrales. Dat moet voor de milieubeweging geen lonkend perspectief zijn als krachtbron voor een elektrische auto. Die levert dan weliswaar geen bijdrage aan het broeikaseffect, maar blijft een produkt waaraan nog zoveel haken en ogen zitten dat de vraag gerechtvaardigd is of de elektrische auto zelfs op lange termijn ook maar bij benadering een alternatief vormt voor de traditionele auto die is uitgerust met een benzine- of dieselmotor.