Sutherland tevreden over akkoord wereldhandel

GENEVE, 16 DEC. Directeur-generaal Peter Sutherland van de GATT heeft de afsluiting van de Uruguay-ronde verwelkomd als “een beslissend moment in de moderne economische en politieke geschiedenis.” Volgens Sutherland “bindt handel mensen samen” en “dwingt zij tot erkenning van het wederzijdse belang.”

Hij gaf zijn reactie gisteren onmiddellijk nadat alle vertegenwoordigers in het Trade Negotiations Committee (TNC), het hoogste GATT-orgaan, hun fiat hadden gegeven aan een nieuw wereldhandelsakkoord dat vanaf 1 januari 1995 in werking moet treden.

Sutherland sprak de verwachting uit dat de tijd van grote handelsrondes voorbij is. Hij meende dat door de veelheid van onderwerpen en het grote aantal deelnemende landen het hele onderhandelingsproces te ingewikkeld wordt. “Ik ben er niet van overtuigd dat dit de goede methode is.” Sutherland verwacht dat veeleer over bepaalde onderwerpen zal worden onderhandeld in het kader van de nieuwe te vormen World Trade Organisation.

De GATT-topman maakte bekend dat een werkgroep van de GATT zich in de aanloop naar de ministersconferentie van Marakesj, waar in april het nieuwe wereldhandelsakkoord wordt ondertekend, gaat buigen over de relatie tussen internationale handel en milieubeleid. Hij noemde ook het onderwerp internationale handel en mededinging als studie-objekt. Na voltooiing van de studies kan dan de agenda van de GATT voor de komende jaren worden bepaald.

Na enige touwtrekken is gisteren alsnog besloten de hele sector van het maritiem transport binnen het juridisch raamwerk van de dienstensector onder te brengen. Dat wil zeggen dat bij de GATT aangesloten landen met elkaar gaan onderhandelen over het openen van markten voor onder andere zeescheepvaart en havendiensten. Hierbij geldt dan het belangrijke GATT-principe van de meest begunstigde natie, wat wil zeggen dat een handelsvoordeel aan één land verleend ook aan alle andere GATT-partners moet worden gegeven. Wegens de onenigheid tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over maritiem transport was aanvankelijk besloten voor deze sector gebruik te maken van een uitzonderingsbepaling in de nieuwe dienstenovereenkomst van de GATT, die het mogelijk maakt sectoren van het principe van de meest begunstigde natie uit te zonderen. De EU had hieraan onder druk van Griekenland en Denemarken de voorkeur gegeven. Deze landen vrezen dat afspraken in het kader van de GATT over de zeescheepvaart voordelig zullen zijn voor de VS, omdat dit land zijn markt zeer gesloten houdt.

Tot vlak voor het moment dat gisterenavond het nieuwe wereldhandelsakkoord door de TNC werd goedgekeurd, is nog door diverse landen over tariefconcessies onderhandeld. De belangrijkste handelsblokken (VS, EU, Japan en Canada) besloten gisteren hun toezeggingen van afgelopen zomer in Tokio over tariefsreducties tot nul procent voor een aantal produkten gestand te doen. In een periode van acht tot tien jaar zullen de importtarieven voor onder andere medicijnen, papier, pulp, bier en speelgoed volledig worden afgeschaft. Hout zal niet onder een nultarief vallen, omdat Japan hier niet aan wilde.

Een nultarief voor medicijnen kan leiden tot een belangrijke verlaging van de prijs van medicijnen. Afschaffing van het importtarief op bier kan belangrijk zijn voor een exporteur als Nederland, ofschoon het ook betekent dat buitenlands bier hier goedkoper kan worden geïmporteerd.

Onderhandelingen over tariefsconcessies tussen GATT-landen gaan de komende maanden gewoon door. Het staat landen altijd vrij importtarieven verder te verlagen. Op toezeggingen tijdens de Uruguay-ronde gedaan, mag echter niet worden teruggekomen.