Ongewenste inwoning

Twee weken geleden hoorde de openbare school Bijlmerhorst definitief dat ze inwoning krijgt van de islamitische basisschool As Soefah. Per 1 januari moet Bijlmerhorst acht lokalen leeg opleveren, zo besloot de stadsdeelraad van Amsterdam-Zuidoost. De islamitische school, in september gestart, telt ruim tweehonderd leerlingen en de groei is er voorlopig nog niet uit. Nu huist de school nog in containers op het terrein van de Montessorischool verderop in de wijk.

Verslagen zitten de leraressen Ina Korendijk en Will Kuiper op de kleuterstoeltjes in het keukentje van de dependance. Will Kuipers heeft zojuist nog kerststerren zitten knippen met haar kleuters, maar eigenlijk zou ze moeten gaan inpakken. Alle drie de kleutergroepen uit de dépendance moeten naar het hoofdgebouw. Ze hebben geen idee hoe het moet met de verhuizing, er is nog geen doos te bekennen. Ook de beloofde verbouwing van lokalen en wc-tjes laat op zich wachten. Op 23 december vieren ze kerstfeest met de kinderen - 'Dat moet gewoon doorgaan'' - op 3 januari wil de islamitische school erin. Gevoelens van onzekerheid en moedeloosheid overheersen. Hoe moeten de nieuwe, samengevoegde groepen eruit zien, in welk lokaal komen ze terecht en wie heeft er na de kerstvakantie nog een eigen klas? De extra lessen voor niet-Nederlandstalige kinderen zullen weer, net als vroeger toen de school voortdurend met ruimtegebrek kampte, op de koude gang gegeven moeten worden. Aan het eind van het schooljaar zullen er zeker vier volle banen verdwijnen.

Het aktiecomité dat heeft geprobeerd om met een handtekeningenaktie onder ouders de beslissing van de Deelraad uit te stellen, heeft zo'n kater dat het niet meer bij elkaar is gekomen. Wat het extra zuur maakt, is dat Bijlmerhorst zelf voortdurend leerlingen verliest aan de islamitische school. Vanaf de zomervakantie zijn er 68 kinderen overgestapt. Een aantal dat waarschijnlijk nog zal toenemen als As Soefah bij de openbare school is ingetrokken. Bovendien doet zich de merkwaardige situatie voor dat de directeur van de islamitische school meer dan vijftien jaar heeft lesgegeven op de Bijlmerhorst. 'Dat is altijd goed gegaan, we hadden een prima verstandhouding'', zegt Ina Korendijk. Tot haar spijt moet ze vaststellen dat er van rechtstreeks kontakt nu geen sprake meer is omdat alleen de voorzitter van het schoolbestuur het woord voert.

Twee tot drie jaar geleden telde Bijlmerhorst 630 leerlingen, nu zijn het er nog 490. Van twaalf kleuterklassen ging de school terug naar zeven. Na de kerstvakantie blijven er zes relatief volle kleuterklassen over. Het is een overwegend zwarte school met kinderen uit tientallen landen. Veel kinderen hebben extra zorg en begeleiding nodig. De teruggang is niet alleen te verklaren door de uittocht naar As Soefah, ook de nieuwe school van de Evangelische Broedergemeente kostte een tiental leerlingen. De voorgenomen sloop van de nabijgelegen flats Geinwijk en Gerenstein veroorzaakt de rest van de leegloop want lang niet alle gezinnen worden in dezelfde wijk gehuisvest.

De Bijlmerhorst moet dus wel ruim in de lokalen zitten, zo redeneerde de Stadsdeelraad, die strikt de norm van 32 kinderen per klas hanteerde. 'Dat we lokalen moeten inleveren is reëel'', zegt Ina Korendijk, 'maar als ze denken dat er nu lokalen leeg staan hebben ze het mis. Ze zijn in gebruik om de lessen aan niet-Nederlandstalige kinderen te geven, we hebben een computerlokaal ingericht en een apart overblijflokaal. Eindelijk hadden we eens lekker de ruimte.''

De inwoning wordt niet bestreden omdát het een islamitische school is, maar, zo onderstrepen beide leerkrachten, er zit wel heel veel aan vast. Hun woede richt zich tegen de Deelraad, die midden in het jaar een voor de schoolbevolking zo ingrijpend besluit neemt. Zonder overleg en zonder zelfs op school te komen kijken. 'Er is over ons heen gewalst'', sniert Will Kuipers. 'En het enige dat we achteraf te horen krijgen is: Sorry, maar het kon niet anders.''

Na de kerstvakantie lopen over het schoolplein tegen de zeventig kinderen van de islamitische school die hun oude kameraadjes, juf of meester van de Bijlmerhorst weer tegenkomen. Naar verwachting zullen het er spoedig meer zijn. Van verschillende kanten hebben Will en Ina gehoord dat op moslim ouders flinke druk wordt uitgeoefend. In de moskee worden ze opgeroepen hun kinderen islamitisch onderwijs te laten volgen en ook door huisbezoeken worden de zegeningen van de islamitisch school nog eens uit de doeken gedaan. Sommige vaders en moeders vertelden dat ze tevreden waren over het onderwijs op de Bijlmerhorst, maar toch hun kind van school halen omdat ze niet bestand zijn tegen de druk uit de islamitische gemeenschap.

'Jammer dat die segregatie ontstaat'', vindt Ina Korendijk, 'we leven hier bij uitstek in een wijk met veel verschillende culturen en juist via de school kunnen die met elkaar in contact komen.'' Op Bijlmerhorst hebben van het begin af aan allerlei soorten leerlingen door elkaar gezeten: katholieke, islamitische, van de Evangelische Broedergemeente, maar ook kinderen die niks zijn. Er wordt volgens de twee leraressen serieus rekening met hun godsdienst en cultuur gehouden, nooit zijn er klachten over geweest. Will Kuipers: 'Ik merk dat er door de kinderen heel fel wordt gereageerd als klasgenootjes naar As Soefah vertrekken. We zullen ervoor moeten waken dat de kinderen elkaar op het schoolplein voor van alles en nog wat gaan uitmaken.''