Minister

Ministerke, ministerke

wat ligt daar op uw pad,

wat bent u toch een baasje,

u vindt van alles wat.

Zonder snor nu. Hoge scheiding in piekhaar. Altijd olijk. Het accent, dat je leert als hoogleraar. Beleid puttend uit de eigen leefwereld. Zo stimuleert de minister internationalisering (3), ziet veel heil in een sabbatsjaar (2) en wenst een keurmerk op schoolboeken (1).

(1) Ik heb uitgezocht hoeveel methodes, hoeveel boeken, er voor mijn vak worden uitgegeven voor de basisvorming: 20, twintig! Een methode bestaat niet uit één boek. Een echte methode bestaat per leerjaar uit een dom, dun studieboek voor vbo/mavo, een dikke, intelligente voor de rest, een werkboek en een docentenhandleiding. Als de methode doorloopt tot in de bovenbouw, omvat deze al gauw 10 à 20 delen, een klein boekenkastje.

Een studieboek kost tussen de ƒ 30,- en ƒ 60,-. De kosten per leerling per vak per jaar: leerboek (uit boekenfonds, afschrijving in 4 jaar) ƒ 10, en voor een werkboek nog eens ƒ 10,-. Dit voorbedrukte schrift is de melkkoe van de uitgever. Wat een markt: de 500.000 leerlingen in de onderbouw besteden zo'n ƒ 10.000.000 per vak per jaar. De docent let niet op deze bedragen. Hij krijgt presentexemplaren. (Ik heb collega's die het onsympathiek vinden, dat ik voor hun kinderen geen presentexemplaren aanvraag. Ik vind het zelf nogal ethisch.)

Om de methoden te vergelijken vraag ik per methode een compleet pakket aan. Dit wordt tegen verzendkosten thuis gestuurd. Op deze manier verzamel ik voor zo'n 20 maal ƒ 150,- = ƒ 3000, aan boeken, die ik na bestudering bijna allemaal weggooi. Er is immers maar één methode geschikt. Dergelijke processen houden de economie op stoom.

Er zijn dikke en dunne, gekleurde en zwart-witte, experimentele en solide, moderne en ouderwetse, mooie en lelijke, maar geen goede en slechte methodes. Het is met leerboeken net als met gewone boeken een kwestie van smaak. De één houdt van Mulisch, de ander van Bouquet. Een keurmerk voor schoolboeken is daarom net zo gek als een keurmerk voor andere boeken.Waardeloos idee.

(2) De minister wil ook, in navolging van Van Es en consorten, een sabbatsjaar invoeren. Volgens dit plan spaart de leraar in vier jaar het salaris bij elkaar voor het vijfde jaar, waarin hij vrijaf is. Het leven is verwarrend. Sommigen werken liever niet: de VUTter en de zieke. Anderen, tijdelijk aangestelden en de laagsten op de afvloeiingslijst, 'gruwen van het spook van de werkeloosheid'.

Het sabbatsjaar komt er niet. Leraren vormen de allerburgerlijkste bevolkingsgroep van het land. Zulke mensen willen helemaal niet leuk op avontuur, als ze terugkomen van vier weken Franse camping. Is het niet onzinnig dat de werkgever wegen construeert, waardoor mensen hun werk kunnen ontvluchten? Dan geeft de werkgever zichzelf tot een brevet van onvermogen? Zou het niet beter zijn het werk zo in te richten, dat het werk aangenaam is? Waardeloos idee.

(3) Voor me ligt een briefje verzonden door een pot overheidsgeld: het 'Europees Platform voor het Nederlandse Onderwijs', Alkmaar. Docenten kunnen gedurende 9 tot 26 weken een studiereis maken binnen de EG. Kosten, ook van vervanging, worden vergoed. Er zijn nog ruime mogelijkheden voor '94. Volgend jaar ga ik drie maanden op studiereis naar Griekenland. Men dient het nuttige met het aangename te verenigen. Sabbat betaald door de minister. Heerlijk idee. Leve de minister.