Winnaars van verkiezingen: Gajdar moet weg

MOSKOU, 15 DEC. De nationalistische en communistische winnaars van de parlementsverkiezingen in Rusland eisen het ontslag van vice-premier Jegor Gajdar en afzwakking van de economische hervormingen. Dit werd duidelijk op een serie persconferenties in Moskou waar de leiders van de verschillende partijen op de voorlopige uitslag van de verkiezingen reageerden.

De leider van de ultranationalistische Liberaal-Democratische Partij, Vladimir Zjirinovski, zei dat hij zich “categorisch verzet” tegen de aanwezigheid, in een nieuwe Russische regering, van de huidige vice-premier Jegor Gajdar, minister van privatisering Anatoli Tsjoebais en minister van buitenlandse zaken Andrej Kozyrev. Zjirinovski zei dat zijn partij een gemengde economie voorstaat, met vooralsnog een grote rol van de staat.

Behalve met bovengenoemde politici zijn de nationalisten bereid met iedereen samen te werken, in het bijzonder met de partij Vrouwen van Rusland. “In ons kabinet hebben we een aantal intelligente, goed-uitziende mannen die op elke manier in goede vorm verkeren”, zei Zjirinovski op de persconferentie waarbij grap en ernst niet altijd van elkaar te scheiden waren.

Zjirinovski, gekleed in smoking en vier talen sprekend, presenteerde gisteren enkele tot nu toe onbekende partijgenoten als zijn kandidaten voor het premierschap en andere belangrijke posten. De nationalistische leider wacht nu op een telefoontje van Boris Jeltsin, die volgens de nieuwe grondwet de bevoegheid heeft de premier aan te wijzen. De president leest op dit moment, zei Zjirinovski, “aandachtig en pagina voor pagina mijn autobiografie”.

De leider van de communistische partij, Gennadi Zjoeganov, noemde als eerste prioriteit het vertragen van de economische hervormingen. Zjoeganov zei dat Gajdar Rusland naar “desintegratie, massaprotesten en nationale zelfmoord” heeft geleid. De communistische leider liet zich in het algemeen positief uit over de nationalisten van Zjirinovski, behalve over wat hij noemde “militaire veldtochten naar het zuiden, westen en oosten”.

De definitieve uitslag van de verkiezingen kan nog wel een week op zich laten wachten. Maar volgens voorlopige uitslagen staat de Liberaal-Democratische Partij van Zjirinovski eerste met 24 procent, de hervormingsgezinde Ruslands Keuze van Jegor Gajdar tweede met dertien procent en de communisten derde met twaalf procent. Volgens deze cijfers uit 75 van Ruslands 89 deelgebieden heeft de Agrarische Partij negen procent, Vrouwen van Rusland acht procent, het blok rondom de onafhankelijke econoom Javlinksi zeven procent, de gematigd hervormingsgezinde partij van vice-premier Sergej Sjachraj zes procent en de centrumpartij van Nikolaj Travkin iets meer dan vijf procent.

Pag.5: Roep om vertrek van Gajdar

De zetels in de Staatsdoema die per district worden verdeeld zullen vooral naar onafhankelijke kandidaten gaan. Vooralsnog zijn 46 zetels gewonnen door onafhankelijke kandidaten, elf door Ruslands Keuze, acht door de Agrarische Partij, vier door Zjirinovski en drie door de communisten.

In de gemeenteraad van Moskou, waarover zondag ook werd gestemd, hebben de hervormingsgezinde partijen wel een duidelijke overwinning behaald. Ruslands keuze heeft 19 van de 35 zetels gewonnen. De enige smet op de zege, zo maakte een woordvoerder van de centrale verkiezingscommissie bekend, was in de meeste districten dat meer mensen het hokje 'geen van allen' hadden aangekruist dan de naam van een kandidaat.

Gajdars oproep eerder deze week om een anti-fascistische coalitie te vormen, heeft nog geen succes opgeleverd. Een woordvoerder van Nikolaj Travkin zei dat “teveel mensen hebben geleden onder de hervormingen” en dat zijn partij zich kon vinden in de eis van Zjirinovski dat de meest hervormingsgezinde ministers, zoals Gajdar, zouden moeten vertrekken. Alevtina Fedoelova van Vrouwen van Rusland hield zich over personen op de vlakte maar zei wel dat de economische politiek van de regering zou moeten worden veranderd.

Grigori Javlinksi verklaarde zich gisteren in beginsel bereid met Gajdar samen te werken, als die een aantal “gemaakte fouten” herstelt.