Werkgevers zien in Gatt-akkoord grote impuls voor groei

DEN HAAG, 15 DEC. Het Gatt-akkoord zal “een grote impuls” zijn voor de wereldeconomie én voor Nederland. Dat verwacht directeur economische zaken F. Lempers van het NCW, het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond. Het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) noemt het Gatt-akkoord een “essentiële voorwaarde” voor economische groei maar twijfelt aan de effectiviteit van de jarenlange multilaterale onderhandelingen.

“Een Gatt-akkoord is bijzonder belangrijk voor de wereldwijde economische groei. Nederland zal door zijn sterke exportpositie naar verwachting fors meeprofiteren van de groei van de wereldhandel”, zegt Lempers. Hij vindt het lastig de gevolgen van een Gatt-overeenkomst nauwkeurig in te schatten, maar houdt rekening met een extra economische groei tot de eeuwwisseling van één tot twee procent van het bruto nationaal produkt (BNP). Het uitblijven van een Gatt-akkoord zou volgens het NCW wel eens tot een procent of vier minder groei hebben kunnen leiden. Een positief verschil van vijf procent is volgens het NCW het geschatte effect van het akkoord.

Het VNO zegt dat het akkoord geen “panacee voor het oplossen van de huidige economische problemen” is. Volgens het VNO moeten er ook nog afspraken worden gemaakt over een aantal nationale beleidsonderdelen die nu eerlijke concurrentieverhoudingen in de weg staan, zoals milieuvoorwaarden en de ongelijke behandeling van buitenlandse investeringen. Het VNO verwacht dat deze afspraken enige tijd zullen vergen omdat multilaterale onderhandelingen jaren kunnen duren. “De vraag kan worden gesteld of er een alternatief voor de systematiek van deze Uruguay-ronde kan worden gevonden.” De Uruguay-onderhandelingsronde, die in 1986 begon, heeft volgens het VNO te veel “politieke besluiteloosheid” laten zien.

Het NCW legt meer de nadruk op de negatieve gevolgen die zouden zijn ontstaan als er geen akkoord zou zijn geweest. Volgens Lempers zou het afbreken van het Gatt-overleg betekenen dat het handhaven van al bestaande afspraken lastig zou zijn geworden. “Ik neem aan dat zich in dat geval dan handelsblokken zouden hebben gevormd, van bij voorbeeld de VS en Japan, naast een handelsblok dat in de vorm van de NAFTA al bestaat tussen de VS, Canada en Mexico. Aansluiting voor Europa zou dan een moeilijke zaak zijn geworden.”

De negatieve houding van de VS tegenover Europa, zou bij het uitblijven van de afspraken veel sterker zijn geworden. “Dit zou zeer schadelijke gevolgen voor de Europese concurrentiepositie met zich mee hebben gebracht”. Hij denkt dat het scenario van het Centraal Planbureau, gericht op “evenwichtige groei”, nu waarschijnlijker is geworden. “Zonder dit Gatt-akkoord zou het economische zwaartepunt zijn verschoven naar de VS en de Stille Oceaan. Europa zou daarin zijn achtergebleven.” Lempers verwacht dat in de nabije toekomst ook landen die nu nog geen Gatt-lid zijn (zoals China) zich zullen aansluiten.