Rechtlijnig verslag van de strategieën van paparazzi; De meeëters van de pers

Paparazzi. Regie: Joost Kraanen. Met: Daniel Angeli, Jean-Paul Dousset, Alec Byrne, Jim Bennett. Amsterda, Alfa 3; Den Haag, Filmhuis; Utrecht, Springhaver.

“De meeëters van de pers” noemt Joost Kraanen de mannen aan wie hij zijn film Paparazzi wijdde. Twee jaar verkeerde hij met een kleine filmcrew in het gezelschap van fotografen die goud verdienen met foto's van gestolen momenten. Hun slachtoffers zijn beroemdheden, hun specialiteit is het plaatje dat iets wereldkundig maakt wat de betrokkene voor zichzelf wil houden maar wat dankzij zijn of haar status goud waard is. Een topless zwempartij, bijvoorbeeld, een etentje onder de bomen met medeberoemdheden, een zoen, maar ook een zuigeling of een bezweet joggingkostuum, niets is veilig, niets is heilig. “We verzinnen niets” is de rechtvaardiging van de fotografen en een enkeling rept zelfs van de 'historische waarde' van zijn werk.

Kraanen toont de fotografen als jagers die alles op alles zetten om hun prooi te grazen te nemen. Sommigen spelen kat en muisspelletjes, anderen hebben meer de techniek van de leeuw tegen de antilope, maar hoe ze het ook aanpakken, genade kennen ze niet. Hun wapens zijn hun enorme telelenzen, hun schranderheid is onelegant maar effectief, hun fantasie kent net zo min grenzen als hun uithoudingsvermogen. Dagen lang in de gloeiende zon op wacht in een kartonnen doos, weken in het struikgewas zitten, een helikopter huren, confrontaties in scène zetten, de foto die in hun hoofd al bestaat moeten en zullen ze in hun lensopening krijgen. Vraag ze naar hun drijfveren en ze verkondigen een nobele theorie over de plichten van de filmster, de actrice, de popmusicus, die volgens hen het recht niet heeft de gewone mens, aan wie hij of zij volgens hen alle weelde dankt, toegang te weigeren tot zijn intimiteit.

Joost Kraanen doet geen moeite om deze manier van denken nader te beschouwen, te relativeren of naar eigen inzicht verder te beargumenteren. Integendeel, zolang er niets aan de hand was, filmde hij de fotografen, hun verveling, hun wachten, hun chagrijn. Zodra ze echter beet hadden, schaarde hij zich aan hun zijde en liet zijn camera lustig meefilmen met hun klikklakkende sluiters en zoemende motordrives. Hij veroverde bewegende beelden van een gespannen Prinses Caroline met haar zoontje op haar arm, van de blote rug van Joan Collins, van de door de roddelpers direct legendarisch gemaakte kussen die, de nog niet officieel van haar prins Andrew gescheiden, Fergie op haar voet en elders kreeg van haar minnaar.

In een interview liet Kraanen al weten vertoning van zijn film duur te zullen verkopen. Het zal hem wel lukken. Niet omdat die film zo briljant is, want meer dan een handig rechtlijnig verslag van verschillende strategieën in de schandaalfotografie heeft Paparazzi niet te bieden. Wel omdat hij inderdaad 'heet' materiaal bevat.

Is zo'n plan om geld te verdienen raar of ongehoord? In principe niet, maar in dit geval wel, omdat Kraanen het niet kon laten om zich in zijn film op allerlei manieren te distantiëren van het gros van de fotografen die hem toestonden hen te filmen. Zijn vaak banale commentaartekst suggereert zo dwingend dat ze hypocriet zijn, profiteurs en op zijn minst gevoelloze cynici dat je je afvraagt waarom Kraanen zich met hen heeft afgegeven. Meermalen komt Kraanen terug op hun geldzucht. Hoe graag en hoeveel ze verdienen en hoe ze daarbovenop zich fors lieten betalen voor hun medewerking aan zijn film. Maar de filmer profiteert nu weer van hen, dus hij moet niet zeuren.