De meevaller waart allang door Den Haag

DEN HAAG, 15 DEC. Op het tweedaagse verkiezingscongres van de Partij van de Arbeid ging het gerucht. 'Wim boekt een belastingmeevaller.' Het klonk als een kreet op een verkiezingspamflet. In het verkiezingsjaar 1994 zou de minister van financiën - en de PvdA-leider - het geld kunnen gebruiken om de belastingen te verlagen. En wie de belastingen verlaagt, mag zich verheugen op de gunst van de kiezer.

De belastingmeevaller heeft Den Haag al maandenlang in haar greep. Bij de algemene politieke beschouwingen gaf minister-president Lubbers het startsein voor de tombola van speculaties met zijn opmerking dat “bij zo'n conservatieve minister van financiën” een meevaller in de belastinginkomsten niet is uit te sluiten.

Op zijn persconferentie na afloop van de ministerraad zei premier Lubbers afgelopen maandag dat de belastingen dit jaar ongeveer 2,5 miljard gulden meevallen. Bij de behandeling van de Najaarsnota, die een tussenstand geeft van de lopende begroting, plaatste Kok een kanttekening. Tot en met november zijn de belastinginkomsten 2,4 miljard gulden hoger dan de ramingen. De minister van financiën verwacht dat de belastingontvangsten deze maand zullen tegenvallen. “Als je het statistisch benadert, zou je kunnen veronderstellen dat er nog een bedrag van rond 1,5 miljard blijft hangen als voordeel.” Als het over een belastingmeevaller gaat, kiest de minister van financiën zijn woorden zeer zorgvuldig. “Eerst de beer in het vizier hebben, aanleggen, schieten, raak schieten en dan pas de huid verkopen”, zei hij een maand geleden bij de financiële beschouwingen.

En Kok maakte duidelijk dat hij begin volgend jaar pas een besluit wil nemen hoe de huid van de beer moet worden verkocht. Een klein gedeelte van het bedrag (250 miljoen gulden) wordt dit jaar gebruikt om het financieringstekort terug te brengen naar 3,75 procent van het nationaal inkomen, waarmee de afspraak van het regeerakkoord wordt gerealiseerd. De rest van het bedrag is volgend jaar vrij te besteden. PvdA, VVD en D66 willen de lasten voor de burgers verlagen. De CDA-fractie wil de belastingmeevaller gebruiken om het financieringstekort, conform het regeerakkoord, in '94 terug te brengen naar 3,25 procent. In de Miljoenennota 1994 wordt nog een tekort van 3,9 procent gemeld.

Op Financiën wordt druk gewerkt aan de 'maandag-opdracht' van Kok. Hij heeft zijn ambtenaren de opdracht gegeven te onderzoeken hoe de meevaller het best kan worden gebruikt in de strijd tegen de werkloosheid. Het credo blijft: 'hutje bij mutje leggen voor extra banen'.