Avebe: pas in 1995 weer uit verliezen

TER APELKANAAL, 15 DEC. Somberheid was gisteren troef bij de presentatie van de jaarcijfers van het aardappelzetmeelconcern Avebe in Ter Apelkanaal. Het concern zit diep in de rode cijfers en pas over twee jaar verwacht de directie weer een positief resultaat.

Het boekjaar 1992-1993 is afgesloten met een verlies van in totaal 83,1 miljoen gulden, bij een omzet van 1,2 miljard gulden. Over het jaar werd een netto verlies geleden van 23,7 miljoen. De kosten van een ingrijpende reorganisatie, 56,4 miljoen, zijn eenmalig ten laste van het boekjaar gebracht. Vorig jaar behaalde Avebe nog een winst van 42,5 miljoen gulden. De omzet bedroeg toen 1,3 miljard gulden.

Het verlies wordt toegeschreven aan een afnemende vraag als gevolg van een overcapaciteit van zetmeel op de Europese markt. Ook het hoge kostenniveau speelt Avebe parten. De lopende reorganisatie moet met name de hoge loonkosten drukken.

Er verdwijnen bij Avebe in Nederland in totaal 550 arbeidsplaatsen. Inmiddels zijn 270 werknemers van 55 jaar en ouder afgevloeid. De fabriek in De Krim (Overijssel.) sluit haar poorten en de vestiging in Veendam stopt met de produktie van glucose. Ook de produktie van derivaten in het Franse Corbeil wordt beëindigd. Het totale aantal arbeidsplaatsen van Avebe daalt hierdoor van 3100 naar 2300. De kosten van de reorganisatie worden in mindering gebracht op het eigen vermogen, dat in de afgelopen jaren juist op het gewenste percentage van 35 procent van het totale vermogen was gekomen.

Volgens voorzitter A.J. Brouwer van het bestuur van de coöperatie, is dat percentage door de kosten van de reorganisatie nu gedaald tot 29 procent. “Een aderlating van 6 procent”. Volgens hem biedt het hoge eigen vermogen echter nog steeds een “sterke buffer in moeilijke tijden”. “ Dat is de hoofdreden dat we de aandeelhouders niet hoeven confronteren met een verliesfinanciering zoals die in het begin van de jaren tachtig nodig was.”

ir. J.P. Poutsma, voorzitter van de concerndirectie, verwacht dat Avebe over twee jaar uit de rode cijfers zal zijn. Dat is in zijn ogen mede afhankelijk van de mate waarin en de snelheid waarmee de reorganisatie wordt uitgevoerd. “Ook al zullen de prijzen slecht blijven, als de kostenreductie voldoende wordt uitgevoerd, dan verwacht ik dat we weer in de zwarte cijfers zullen komen.”

Poutsma baseert zijn optimisme op het feit dat Avebe, marktleider in Europa, “aanmerkelijk goedkoper produceert” dan zijn concurrenten.

De prijzen van aardappelzetmeel staan onder druk. Als gevolg van de slechte economische situatie hebben de afnemers van Avebe - onder meer de textiel- en papierfabrieken die halffabrikaten afnemen - bezuinigd. Tevens is er sprake van een overcapaciteit, mede door het aanbod van zetmeel uit de voormalige DDR. De prijzen van zetmeel daalden de afgelopen achttien maanden met 20 procent. Avebe lost de overcapaciteit op door een deel van het overtollige zetmeel tot glucose te verwerken. Een op zichzelf verliesgevende activiteit, aldus Poutsma, “omdat maïs en tarwe hiervoor als grondstoffen goedkoper zijn. Maar laten liggen is duurder”, aldus de Avebe-topman.

In 1996 of 1997 hoopt Avebe een genetisch gemodificeerde aardappel te gebruiken in het derivatiseringsproces. Door modificatie verdwijnt de amilose uit de zetmeelstructuur, een proces dat daardoor niet meer kunstmatig hoeft plaats te vinden. Toepassing van de aldus verkregen derivaten in papier- en textielfabrieken is goedkoper.