VERLOREN MYTHE

Paul Scheffers column 'Vrede door uitputting' (NRC Handelsblad, 29 november) beschreef tussen de regels door een verloren gegane mythe - het einde van een onoverwinnelijk Israel. De paradox mag zijn dat in die trieste constatering de redding van het land is gelegen. Niet van dit Israel maar van een Israel waar echte democratie bestaat, dus anders dan nagestreefd door het politiek zionisme waartegen reeds in een vroeg stadium gewaarschuwd werd. Scheffer noemde Simon Dubnow; er zijn vele anderen, ook van joodsen huize.

De verdediging van het Israel van mei '48 door het land zelf en vrienden elders, waaronder Nederland, was krampachtig. Scheffer durfde het aan de feilen van de huidige joodse staat niet te verhullen.

De fundamentalistische antagonisten schreeuwen van angst en woede. Bij een geslaagde uitwerking van genoemd akkoord zijn zij de verliezers. Voor de enige juiste benadering (door Israel) is het misschien nog te vroeg. Eén gesneuvelde mythe betekent nog niet de doorbraak, maar is wèl een begin. Dat dit Israel zijn beloften niet heeft kunnen waarmaken, kwam door de mythen die er omheen gebouwd moesten worden. Maar mythen zijn de dragers van fenomenen die het zicht op de naakte feiten moeten verdoezelen waardoor oplossingen op de tocht komen te staan. Dus weg ermee want Israel moet verder. Niet door het bouwen van hekken. Het zal de totale ondergang versnellen. Dat moet worden voorkomen. Israel moet transcenderen tot een democratie waarin voor alle inwoners, joden èn Palestijnen, gelijke rechten gelden. Als dat lukt zal Israel-Palestina een baken vormen in de zee van islamitische onderontwikkeling op het gebied van universele mensenrechten met de nadruk op vrijheid van godsdienst. Het zou de redding betekenen van het jodendom, een volk dat als geen ander heeft geleden maar voor de oorzaak ervan te weinig in eigen gelederen zocht.

Door zich op 13 september als slachtoffer te profileren toonde Rabin aan de achtergrond van het Midden-Oostenconflict niét in zijn ware verhoudingen te (willen) onderkennen. Daardoor bleef de verzoenende hand afwezig, de enige weg tot een allesomvattende oplossing van die controverse.