Puts op de patbeurs

Door de omgekeerde krach lijken op de beurs alleen nog blue chips te koop, want rijp zowel als groen gaat tegen topprijzen van de hand. Ook de index van de parallelmarkt breekt records. Zelfs fondsen die beleggers voeden met niet meer dan mooie vooruitzichten en voornemens, behalen dit jaar koerswinsten van meer dan vijftig procent. Goed draaiende bedrijven blijven daar meestal ver onder. Ahold doet als enige niet mee en staat met 43,60 vlak boven de laagste jaarkoers van 42,40 gulden. Als het zo doorgaat in dit tempo, was die splitsing niet nodig!

Een vuistregel adviseert de achterblijvers te kopen om koerswinst te behalen. Ahold maakt de helft van de winst in de VS en werkt dus in twee werelden: onze zieke Europese Unie en die weer fitte VS. Daar moet dus nog heel wat koersbeweging uit komen.

Wie gelooft in de Zaandammers, kan aandelen kopen voor 43,60 en daar per 200 één lange call oktober 1996 uitoefenprijs 45 voor 830 gulden op schrijven, min of meer als beperkte dekking. Op de andere 100 kan een call april 47,50 voor 180 gulden gegeven worden, om het dividend onbelast wat op te krikken. Komt het in april tot verplichte verkoop op 47,50, dan bedraagt de winst zo'n tien procent. De met lange opties beschreven aandelen zullen misschien pas opgevraagd worden, als de koers boven de 55 gulden komt.

Bij de recordstanden van indexen en aandelen vraagt het lef om andere fondsen te kopen. Desondanks blijven de beurzen, Tokio uitgezonderd, op peil, hoewel er meer verkapte waarschuwingen voor een correctie rondzingen dan een poosje geleden.

De beurs in New York kan de lawine op gang brengen. Daar groeit de economie immers weer, je hoort al percentages van 6 procent voor het lopende vierde kwartaal. Hetgeen theoretisch inhoudt: meer vraag naar geld om te investeren en consumeren, oplopende inflatie, hogere rente en een lagere aandelenmarkt. In de praktijk kan het nog lang door blijven kwakkelen.

Enkele Amerikaanse analisten wijzen al langer op het verschil tussen die frisse Dow Jones van 30 topfondsen, plus 14 procent dit jaar, en de trage totale markt van plus 7. Het ligt voor de hand dat de hond zich aan zijn baasje aanpast en rond de 5 procent of 180 punten daalt, terug naar 3.600.

Anderen, even geloofwaardig en deskundig, zien daarentegen een Dow Jones van 4.000/4.500. De hond neemt zijn baas op sleeptouw. Wie heeft er gelijk en waarom? De beurzen geven nog geen krimp.

De stand bij de meest actieve fondsen op het Damrak (exclusief beleggingsfondsen) is deze: 17 staan op of dichtbij een top, 10 zitten er wat onder en 1 staat bijna op een dieptepunt. Anders dan in de VS is er geen groot verschil tussen de smalle optie-index en de brede indexen. De gulden straalt aan de valutahemel en de inflatie daalt, net als de rente. Geen nieuwe factoren die de beurs op kunnen trekken.

In Amsterdam lijkt er sprake van een patstelling, een beurs zonder richting bij lage omzetten. Dit is een negatief punt, omdat er inmiddels 1,8 miljoen opties open staan, waarvan vele in december en januari gladgestreken worden. De houders van de calls moeten opschieten, winstnemen, en kunnen zo voor druk op de koersen zorgen. Zo luidt een van de scenario's, wanneer Wall Street zo rustig blijft als nu.

Hoe kan je profiteren van deze stilte, zonder ingewikkelde en riskante short posities? Wellicht met puts op aandelen en indexen. En wel op twee manieren: speculatief door de puts met winst te verkopen wanneer de verwachting (koersdaling) uitkomt òf als een verzekering voor nog te kopen aandelen. Die tweede strategie is voor velen ongewoon: je koopt een verzekering en pas later het te verzekeren object, de aandelen. De verklaring luidt: puts zijn nu goedkoop en aandelen duur, maar misschien straks veel goedkoper.

Speculatief gezien komen deze puts in aanmerking. December's op de aandelen-index voor dubbeljes. Die lopen vrijdag al af en lijken net krasloten voor ervaren spelers: kopen, kijken en weg. Verder enkele januari puts op de index. Daarnaast alle januari puts op aandelen, op of bij de hoogste stand, met een uitoefenprijs net onder de beurskoers en een prijs onder de gulden. Als verzekering-put's kunnen dienen opties die in oktober 1998 aflopen op aandelen die op een hoogtepunt staan. Zo'n bescherming moet passen in een portefeuille. Daarom is het verstandig de opzet met een adviseur te overleggen, omdat aandeelhouders als alternatief een lange call kunnen schrijven en daar een goedkope lange put bij kunnen kopen als volledige bescherming.