Oost-Europa en GOS reageren zeer bezorgd

BELGRADO/WARSCHAU, 14 DEC. In vrijwel alle landen van Oost-Europa en het GOS is met grote ongerustheid gereageerd op de grote verkiezingszege van de extremistische nationalist Vladimir Zjirinovski in de Russische parlementsverkiezingen.

Een uitzondering was Servië - met Irak het enige land dat mag rekenen op financiële en andere steun van Zjirinovski, als deze in Moskou aan de macht zou komen.

In Belgrado heerste gisteren grote voldoening over Zjirinovski's overwinning. “Onze man in Moskou heeft gewonnen”, zei Vojislav Seselj, de leider van de extreem-nationalistische Servische Radicale Partij. De Servische televisie constateerde dat “de Russen niet meer geloven in de tranen van Jeltsin”.

De verkiezingszege van Zjirinovski was gisteren voor de leiders van de Baltische republieken Estland, Letland en Litouwen aanleiding een gemeenschappelijke top te beleggen. Zjirinovski heeft bij herhaling en in niet mis te verstane termen gezegd een eind te willen maken aan de onafhankelijkheid van ale voormalige Sovjet-republieken, de Baltische landen voorop. De Russische minderheden in Estland en Letland, die aan de Russische parlementsverkiezingen hebben kunnen deelnemen, hebben zich onomwonden achter Zjirinovski opgesteld.

Ook in andere ex-Sovjet-republieken als Wit-Rusland, Georgië en de Oekraïne is met grote ongerustheid gereageerd. Dat geldt ook de Scandinavische landen, waar de uitslag in Rusland “beangstigend” en “zorgwekkend” werd genoemd. Een uitzondering vormde Finland, een land waarvan Zjirinovski nog een jaar geleden zei dat het naar zijn mening bij Rusland hoort omdat Lenin het in 1917 “illegaal” heeft weggegeven. De Finse minister van buitenlandse zaken Haavisto vond de overwinning van Zjirinovski “absoluut geen bedreiging” voor Finland; Zjirinovski heeft naar zijn zeggen zijn opvattingen over de toekomst van Finland inmiddels gewijzigd.

In Warschau is eveneens met bezorgdheid gereageerd. Woordvoerders van de diverse politieke partijen van links én rechts concludeerden dat de belangen van Polen gevaar lopen als Zjirinovski aan de macht komt.

De Nederlandse regering heeft gisteren in een eerste, voorlopige verklaring voorzichtig positief gereageerd op de uitslag van de verkiezingen in Rusland. De Nederlandse regering hoopt dat de verkiezingen en het referendum een nieuw begin markeren in het democratiseringsproces in Rusland. Volgens Den Haag is het daarbij van essentieel belang dat een democratische legitimatie tot stand komt van “de nieuwe ordening in Rusland die sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is ontstaan”. De Nederlandse regering is verheugd over de aanvaarding van de nieuwe grondwet, die volgens haar een basis biedt voor verdere hervormingen en die “een einde maakt aan de periode van onzekerheid over de staatsordening en de politieke impasse die hiervan het gevolg was”. (Reuter, ASP, ANP)