Met Zjirinovski

MET EEN ZEKERE verbetenheid releveren de reacties in het Westen op de overwinning van de nationalist Vladimir Zjirinovski het belang van de aanvaarding van Ruslands constitutie. In de grimmige verkiezingsuitslag is deze aanvaarding inderdaad een lichtpunt. Maar het feit dat de Russische staat nu van een houdbare rechtsvorm is voorzien doet niet af aan de riskante wending in Ruslands politieke hoofdstroom zoals die sinds gisteren steeds zichtbaarder wordt.

De reacties op Zjirinovski's zege zelf variëren van gelijkmoedig tot ontredderd. De Amerikaanse president en de Britse minister van buitenlandse zaken toonden begrip: na alles wat het Russische volk de afgelopen jaren heeft doorgemaakt, is een terugslag in de richting van extreem nationalisme niet verrassend, zo klonk het ontspannen. Maar op Finland na is de grondtoon die opklinkt uit Ruslands periferie en de voormalige satellietlanden er een van ongerustheid. De regeringen in de drie Baltische landen zullen nog deze week bijeenkomen om zich over de nieuwe toestand te beraden. En ook woordvoerders in de Oekraïne uiten zich gealarmeerd. Een van hen zei in zijn land Joegoslavische toestanden te verwachten met de Russen in de rol van de Serviërs.

HET WESTEN, de Amerikaanse president voorop, heeft zijn kaarten gezet op Jeltsin. Hulp moet hem in de gelegenheid stellen zijn programma van democratisering en ontbinding van de commando-economie uit te voeren. Zo wordt er gewerkt aan een herschikking van Ruslands betalingsverplichtingen: de schuld aan het buitenland bedraagt nu tachtig miljard dollar. Tegelijkertijd hanteren de internationale instellingen die met de hulpverlening zijn belast strenge voorwaarden die de Russische staat moeten dwingen de tering naar de nering te zetten.

Er is op dit moment geen reden voor een ingrijpende zwenking in de politiek ten opzichte van Jeltsin. Het zou contraproduktief zijn om de instrumenten die het Westen ter beschikking heeft, in een opwelling uit handen te geven. Beter is het ze met precisie en intelligentie zo aan te wenden dat ook de ultranationalisten van het belang van een goede relatie met het Westen overtuigd raken.