Gajdar: coalitie tegen fascisten

PAG.5 REACTIES; PAG.9 HOOFDARTIKEL

MOSKOU, 14 DEC. De architect van de economische hervormingen in Rusland, Jegor Gajdar, heeft gisteren alle politieke partijen inclusief de communistische opgeroepen een 'antifascistische' coalitie te vormen. Gajdars oproep was gericht tegen de ultranationalistische leider Vladimir Zjirinovski, wiens partij volgens voorlopige uitslagen de parlementsverkiezingen van zondag heeft gewonnen.

Algemeen is in de wereld bezorgd gereageerd op de verkiezingsuitslag, met name in de omringende GOS-republieken en Oost-Europa. De verkiezingen zijn volgens internationale waarnemers eerlijk verlopen.

Nadat ongeveer tweederden van de stemmen zijn geteld staat Zjirinovski's Liberaal-Democratische Partij bovenaan met 24 procent. Tweede is de partij van Gajdar, Ruslands Keuze, met vijftien procent. Derde staan de communisten met elf procent. De uitslagen zeggen nog weinig over de uiteindelijke zetelverdeling in het parlement, omdat de helft van de 450 zetels wordt verdeeld per district.

De eerste resultaten uit die districten zijn overigens ook slecht voor de hervormingsgezinde partijen. In St. Petersburg won de extreem-nationalistische televisiepresentator Aleksandr Nevzorov. Twee kandidaten die betrokken waren bij de mislukte staatsgreep van augustus 1991, Anatoli Loekjanov en Vasili Starodoebtsev, hebben in hun districten ook een zetel behaald.

De onafhankelijke econoom Grigori Javlinski heeft al positief op het voorstel van Gajdar gereageerd. De partijen van Gajdar en Javlinski hebben tijdens de campagne ondanks herhaalde oproepen niet samengewerkt.

“De aanwezigheid van fascisten in het parlement is een nederlaag voor de Russische democratie”, zo zei Gajdar. “We dragen allemaal schuld dat we de bevolking niet hebben uitgelegd welke gevaren nu dreigen. Zjirinovski betekent oorlog voor Rusland.” Hij herhaalde dat hij niet zou samenwerken met de nationalisten.

Onduidelijk is nog of en in hoeverre de huidige regering zal worden gewijzigd. Het is volgens de nieuwe grondwet aan de president om een premier aan te wijzen. President Jeltsin heeft nog niet gereageerd op de verwachte samenstelling van het nieuwe parlement.

In veel Russische media is de verkiezingsuitslag zeer negatief beoordeeld. De populaire Moskovski Komsomolets feliciteert de lezers vanmorgen cynisch met “de komst van het prikkeldraad”. Het liberale blad Koeranti schrijft: “Helaas hebben de ambities van de democraten hunzelf schade toegebracht. Verdeeld in verschillende blokken hebben zij zichzelf verzwakt. Het is de schuld van de democratische pers en intelligentsia dat Zjirinovski zo'n belangrijke plaats in de politiek inneemt.”