Faculteit en ziekenhuis AMC gaan volledig samen

AMSTERDAM, 14 DEC. De medische faculteit en het academisch ziekenhuis van de Universiteit van Amsterdam willen op korte termijn volledig samengaan. De faculteitsraad heeft er gisteren mee ingestemd dat de directie van het ziekenhuis en het bestuur van de faculteit worden samengevoegd. Het is de eerste fusie van faculteit en ziekenhuis in Nederland.

De samenwerking in de acht Nederlandse academische ziekenhuizen is van oudsher problematisch. Belangrijke oorzaken daarvan zijn verschil in bestuurscultuur bij ziekenhuis en faculteit, ondoorzichtige financiering en botsende belangen, met ziekenhuizen die het accent leggen op patiëntenzorg en faculteiten die zich concentreren op onderwijs en onderzoek. Eén bestuur van ziekenhuis en faculteit in AMC moet hieraan een einde maken. De Wet op het hoger onderwijs biedt de mogelijkheid voor nauwere samenwerking tussen faculteit en ziekenhuis. Een fusie is niet verboden.

Het bestuur van het AMC wordt per 1 januari gevormd door de huidige raad van bestuur dat wordt aangevuld met de twee vertegenwoordigers van het wetenschappelijk personeel in het faculteitsbestuur. Voor studentleden en vertegenwoordigers van het ondersteunend personeel is in de nieuwe structuur geen plaats meer. De faculteitsraad houdt een adviserende stem bij onderwijs en onderzoek. De verantwoordelijkheid voor de begrotingen draagt de raad over aan het nieuwe bestuur. Ook zijn bevoegdheid het bestuur te kiezen raakt de raad kwijt.

De huidige voorzitter van de raad van bestuur, prof.dr. N.A.M. Urbanus, behoudt deze functie en wordt bovendien de nieuwe decaan voor een periode van tien jaar. Prof.dr. W. Leen, op dit moment decaan van de faculteit, wordt in het nieuwe bestuur vice-decaan.

Het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam wil met de fusie tevens een einde te maken aan slepende bestuurlijke problemen bij de faculteit. Veel bestuurders zijn in de afgelopen jaren voortijdig opgestapt of uit hun functie gezet.

Het ziekenhuis vormt voor de faculteit de werkplaats waar de toekomstige arts het in de collegezaal geleerde in de praktijk brengt en waar de resultaten van het onderzoek in de laboratoria worden getoetst. Het academisch ziekenhuis vervult daarnaast binnen de gezondheidszorg een functie als 'topreferent': daar horen die patiënten naar te worden verwezen waarvoor in de 'gewone' ziekenhuizen onvoldoende expertise in huis is of die betrekkelijk zeldzame behandelingen moeten ondergaan waarvan het beter en doelmatiger is die op een enkele plaats te concentreren.

De faculteit valt, als onderdeel van de universiteit, onder het regime van de minister van onderwijs. Het ziekenhuis ook, voor zover het de werkplaats voor de faculteit is, maar daarnaast heeft het te maken met diens collega voor Volksgezondheid. Mede daardoor heeft het personeel van de faculteit een ander ambtelijk regime met andere arbeidsvoorwaarden dan degenen die in dienst van het ziekenhuis zijn.

De voorzitter van het college van bestuur van de universiteit, J.K.M. Gevers en Urbanus verwachten dat onder één bestuur de onderlinge afstemming geen problemen meer zal opleveren. Voorwaarde is wel dat binnen enkele jaren de verschillen in de rechtspositie tussen het personeel van ziekenhuis en faculteit wordt opgeheven. Urbanus: “Als dat lukt èn wij er in slagen om binnen het geheel ook op het middenniveau een adequate organisatie op te bouwen, kan het AMC zijn internationale toppositie in het onderzoek consolideren.”

Vergaande en geformaliseerde integratie op alle niveaus, te beginnen op de werkvloer, had in januari een onderzoeksgroep onder leiding van de bestuurskundige prof. dr. R.J. in 't Veld universiteit en AMC al geadviseerd. Voorgesteld werd om de vakgroepen en afdelingen, die vaak een grotendeels zelfde bemanning hebben, samen te voegen en een naar vakgebied andere indeling te maken. De uitwerking van dat voorstel stuitte echter op bezwaren in ziekenhuis en faculteit.

In 't Veld, die te hulp was geroepen om aan de bestuurlijke problemen binnen de medische faculteit een einde te maken, vond als oplossing voor dat probleem de samenvoeging van het bestuur van de faculteit met dat van het ziekenhuis. Daarbij zou het college van bestuur zijn verantwoordelijkheid voor met name het beheer van de faculteit moeten mandateren aan het nieuwe bestuur. Voor die oplossing is nu gekozen.

Gevers en Urbanus verwachten dat de fusie ook samenvoeging van ondersteunende diensten mogelijk maakt, wat zal leiden tot een mogelijk aanzienlijke besparing. Urbanus: “Daar zullen we zeker naar streven, maar dat is niet ons uitgangspunt geweest.”

De medezeggenschapsraad van het ziekenhuis en de universiteitsraad worden binnenkort gehoord over de fusieplannen.